 |
| Lạm dụng rượu, bia lâu ngày đưa đến chứng nghiện rượu, bia để lại nhiều tác hại. |
Đồng chí Thượng tá Lê Quý Minh, Ủy viên Ban Chính trị - Phong trào Hội Cựu Công an nhân dân (CAND) thành phố Hồ Chí Minh đã có buổi trao đổi với Bác sỹ Nguyễn Hữu Khánh Duy, nguyên Cụm phó Cụm điệp báo A10, Ban an ninh T4, Hội viên Hội Cựu CAND TP.HCM, nay là Giám đốc trung tâm cai nghiện ma túy Thanh Đa, về tác hại của rượu, bia.
Theo bác sỹ Nguyễn Hữu Khánh Duy, ngày 11/10/2024 Thủ tướng Chính Phủ đã ký quyết định số 1169/QĐ phê duyệt đề án truyền thông phòng chống tác hại của rượu, bia đến năm 2030. Theo ý kiến chủ quan của tôi về mặt chuyên môn có thể nói chưa có một loại gây nghiện nào được sử dụng rộng rãi như ở Việt Nam. Rượu bia là một loại nước uống có cồn dễ gây nghiện nếu người uống dùng thường xuyên liên tục với số lượng lớn hàng ngày, uống vô độ, không kiềm chế, lâu dần thành thói quen khó bỏ và sau đó dẫn đến nghiện ngập, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tâm thần. Chưa có một chất gây nghiện đặc biệt nào được sử dụng nhiều như rượu, bia ở nước ta.
Rượu, bia được sử dụng đặc biệt là trong các nghi lễ văn hóa, trong ma chay, cưới hỏi, giỗ tết,... Đa số rượu, bia được sản xuất từ bột gạo, bột nếp đến vỏ cây, mía, củ sắn, lá rừng,… Lạm dụng rượu, bia lâu ngày đưa đến chứng nghiện rượu, bia để lại nhiều tác hại.
- Về cơ thể: rượu, bia gây tổn thương hệ thống thần kinh, tim mạch, viêm loét dạ dày, dẫn đến xơ gan, ung thư gan và tổn thương nhiều bộ phận khác.
- Về mặt tâm thần: do phụ thuộc rượu, bia, người nghiện rượu, bia bị tổn thương hệ thống thần kinh não bộ, rối loạn nhận thức, hành vi, nhân cách, mất trí, phát sinh nhiều rối loạn tâm thần.
Nguyên nhân dẫn đến uống rượu, bia là do nhiều người tin rằng rượu, bia là một chất bổ, nhất là khi dùng rượu, ngâm với các loại thảo dược, bộ phận động vật để tăng cường năng lực, bổ thận, tráng dương.
Ngoài ra, môi trường văn hóa, tâm lý và xã hội cũng là một yếu tố dẫn đến sử dụng rượu, bia. Việc uống rượu trở nên quá bình thường trong tập quán dân gian, lễ hội, trong quan hệ hàng ngày. Số người bị thất bại trong cuộc sống cũng uống rượu, bia tiêu sầu. Đa số các buổi họp mặt, liên hoan phải có rượu, bia.
Người say rượu, bia mức độ nhẹ chậm chạp, kém nhạy bén, thiếu vận động, giảm nhiều kỹ năng lao động. Tình trạng hưng phấn, khí sắc tăng, cảm giác hưng phấn quá mức, khoái cảm thô lỗ, nói năng đùa cợt không phù hợp. Người say rượu, bia thường cường điệu hóa vụ việc, ưa khoe khoang về mình, ưa công kích người khác. Ngoài ra người say rượu, bia ưa chấp nhặt, hay gây sự. Say rượu, bia nhẹ có thể giải tỏa bản năng tình dục dễ dẫn đến hành vi thô bạo với người khác giới.
Người say rượu, bia ở mức độ trung bình: Liên tưởng hỗn độn, không kiềm chế được cảm xúc, dễ tức giận, nổi nóng dù những nguyên do không đáng.
Khi quá say người uống thường nôn nhiều, vã mồ hôi, tăng tiết nước bọt, tiểu ra quần, có thể dẫn đến hôn mê, mạch nhanh, thở nhanh, có thể ngộ độc dẫn đến tử vong nếu không được cứu chữa kịp thời. Người nghiện rượu cần được theo dõi ở cơ sở y tế.
Rượu, bia gây rất nhiều rối loạn về tâm thần: làm người nghiện rối loạn khí sắc, rối loạn hành vi, nói năng luyên thuyên, khoác lác, hay đùa cợt, xàm sỡ, cáu gắt, công kích dọa nạt, chửi bới tấn công người khác. Trong một số người có thể thay đổi từ vui nhộn, khoan khoái với những câu bông đùa vô duyên, quá xàm sỡ chuyển sang quấy rầy, nổi khùng, cau có, gây gổ, độc ác.
Người nghiện ngày càng trở nên ích kỷ, mất đi những thích thú cũ, lãnh đạm với người thân, giảm sút tình cảm đạo đức, năng xuất công việc giảm, các mối quan hệ xã hội bị thu hẹp dần, người nghiện rượu, bia chỉ còn những bạn rượu chia sẻ thú vui uống rượu nhất thời. Phẩm chất thoái hóa, thường vi phạm pháp luật.
Người bệnh bị ảo giác, ảo thanh, ảo thị, ảo xúc, ảo khứu, ảo vị, hoang tưởng, rối loạn cảm xúc và hành vi, lúc đầu uống thường cảm thấy hưng phấn nhưng sau đó có cảm giác thường bị ức chế, đôi khi trở nên cau có, giận dữ, cảm giác không lối thoát. Vì bị tổn thương hệ thống não bộ người nghiện phải được điều trị nội trú một thời gian về tâm thần, điều chỉnh phục hồi nhận thức, hành vi, nhân cách, tư vấn tâm lý trị liệu, và các loại hình hoạt động trị liệu khác.
Khi điều trị ngoại trú người nghiện phải được uống thuốc chống tái nghiện.
Trung tâm Điều dưỡng và Cai nghiện ma túy Thanh Đa là một trong rất ít trung tâm cai nghiện ma túy được Sở Y tế Tp.Hồ Chí Minh cho phép tiếp nhận điều trị cai nghiện cho những người nghiện rượu, bia. Trung tâm có 7 Bác sĩ chuyên khoa tâm thần và cai nghiện ma túy trên 20 năm.
Nghiện rượu, bia tuy tác hại về tâm thần chậm, nhưng ảnh hưởng trên não bộ, ngoài những rối loạn tâm thần kể trên người nghiện còn bị teo não rất khó phục hồi và còn bị tổn thương trên rất nhiều bộ phân khác, do đó không thể coi thường tác hại của rượu, bia này được.
