Lực lượng tiên phong hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 57
Điểm cốt lõi của Nghị quyết 57 không nằm ở những khẩu hiệu mang tính tuyên ngôn, mà ở tư duy kiến tạo phát triển mang tính đột phá, coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực nền tảng để tái cấu trúc phương thức phát triển quốc gia.
Nghị quyết đặt ra yêu cầu hiện đại hóa quản trị Nhà nước trên cơ sở dữ liệu, tri thức và công nghệ; nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng; đồng thời bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội trong điều kiện cạnh tranh chiến lược toàn cầu ngày càng gay gắt.
Những nội dung cốt lõi ấy cho thấy, hiện thực hóa Nghị quyết 57 đòi hỏi năng lực tổ chức thực thi mạnh mẽ, đồng bộ và bền bỉ, đặc biệt là vai trò của các cơ quan Nhà nước nắm giữ dữ liệu gốc, hạ tầng số lõi và khả năng dẫn dắt quá trình chuyển đổi.
Trong bức tranh tổng thể đó, Bộ Công an nổi lên như một trong những lực lượng tiên phong, giữ vai trò nòng cốt trong việc chuyển hóa tinh thần Nghị quyết 57 từ tư duy chiến lược sang hành động thực tiễn, thông qua việc chủ trì, tham mưu và tổ chức triển khai Đề án 06 về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia.
Không chỉ là một đề án có tầm nhìn đến năm 2030, Đề án 06 đã và đang được định hình như một cấu phần trọng yếu của hạ tầng khoa học, công nghệ quốc gia, nơi dữ liệu được xác lập là tài nguyên chiến lược, là “nguyên liệu đầu vào” cho đổi mới sáng tạo, cho quản trị hiện đại và cho phát triển bền vững.
Việc xây dựng, làm sạch, chuẩn hóa và vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã tạo dựng một nền tảng dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống – thống nhất - dùng chung”, có khả năng kết nối, chia sẻ thông suốt giữa các bộ, ngành, địa phương, qua đó hình thành hệ sinh thái dữ liệu quốc gia thống nhất, đúng với tinh thần xuyên suốt mà Nghị quyết 57 đặt ra.
Từ nền tảng dữ liệu đó, định danh và xác thực điện tử (VNeID) không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, mà còn mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho kinh tế số, xã hội số; giảm chi phí tuân thủ, tiết kiệm nguồn lực xã hội; tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực, sai phạm; từng bước hình thành nếp sống số, văn minh số, phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp. Đây chính là biểu hiện sinh động của việc đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành công cụ cốt lõi của quản trị quốc gia hiện đại, thay thế dần phương thức quản lý thủ công, phân mảnh, kém hiệu quả.
Một điểm nhấn đặc biệt quan trọng trong cách tiếp cận của Bộ Công an khi triển khai Đề án 06 là, tư duy đổi mới sáng tạo gắn chặt với mục tiêu “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, làm chủ thể phục vụ”. Khoa học, công nghệ không chỉ được nhìn nhận như phương tiện phục vụ nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự (ANTT), phòng, chống tội phạm, mà còn trở thành động lực trực tiếp cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Hàng loạt tiện ích số dựa trên dữ liệu dân cư đã và đang được triển khai đồng bộ trong nhiều lĩnh vực then chốt như cư trú, hộ tịch, y tế, giáo dục, an sinh xã hội, tài chính - ngân hàng, giao thông, logistics… Qua đó, tinh thần Nghị quyết 57 không chỉ được khẳng định về mặt tư duy, mà còn được “đo đếm” bằng những giá trị cụ thể, chạm tới từng người dân, từng doanh nghiệp, từng khâu trong đời sống kinh tế - xã hội.
Đồng thời, việc làm chủ dữ liệu, công nghệ lõi và các nền tảng số trọng yếu cũng giúp tăng cường năng lực bảo đảm an ninh quốc gia trong không gian số, chủ động phòng ngừa rủi ro, kiểm soát hiệu quả các nguy cơ từ tội phạm công nghệ cao, gian lận, giả mạo danh tính và xâm phạm chủ quyền dữ liệu. Đây chính là sự kết hợp hài hòa giữa phát triển và bảo vệ, giữa đổi mới sáng tạo và giữ vững kỷ cương, trật tự, một yêu cầu mang tính nguyên tắc, xuyên suốt tinh thần Nghị quyết 57 trong kỷ nguyên số.
Kiến tạo trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc
Nhìn một cách tổng thể, Đề án 06 đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một chương trình chuyển đổi số thuần túy, để trở thành một cấu phần kiến tạo trong hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, nơi Bộ Công an giữ vai trò nòng cốt, dẫn dắt và tổ chức thực thi.
Thông qua việc hình thành các nền tảng dữ liệu gốc có độ tin cậy cao, kết nối liên thông các hệ thống thông tin, mở rộng không gian ứng dụng dữ liệu vào quản trị và phát triển, Đề án 06 đã tạo nên động lực lan tỏa mang tính nền tảng, thu hút sự tham gia ngày càng sâu rộng của doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu, địa phương và toàn xã hội.
Điều đáng chú ý là, tác động của Đề án 06 không chỉ dừng lại ở phạm vi cải cách hành chính hay nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, mà còn góp phần định hình phương thức phát triển mới dựa trên dữ liệu, tri thức và công nghệ.
Trong phương thức phát triển đó, dữ liệu không còn là “sản phẩm phụ” của hoạt động quản lý, mà trở thành nguồn lực sản xuất quan trọng, có khả năng kích hoạt đổi mới sáng tạo, hình thành các mô hình kinh doanh mới, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Chính ở điểm này, Đề án 06 đã trực tiếp cụ thể hóa tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 57.
Trong bức tranh chiến lược ấy, Nghị quyết 57 đóng vai trò như kim chỉ nam về tư duy và định hướng phát triển dài hạn, còn Đề án 06 là một trong những “trụ cột hạ tầng”, những “đường ray” chiến lược bảo đảm cho quá trình hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thông qua Đề án 06, vai trò của Bộ Công an không chỉ được thể hiện ở năng lực tổ chức thực hiện, mà còn ở trách nhiệm kiến tạo, dẫn dắt và định hình tư duy quản trị quốc gia mới, nơi dữ liệu là nền tảng cốt lõi, công nghệ là công cụ trọng yếu và đổi mới sáng tạo là phương thức hành động xuyên suốt.
Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, khi yêu cầu phát triển đặt ra ở tầm cao mới, Nghị quyết 57 mang ý nghĩa của một “bản lề lịch sử”, đánh dấu sự chuyển dịch căn bản từ mô hình tăng trưởng dựa vào nguồn lực truyền thống sang mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Sự chuyển dịch đó không chỉ mang tính kinh tế, mà còn là chuyển dịch về phương thức quản trị, về năng lực điều hành và về cách thức tổ chức xã hội trong điều kiện mới.
Thực tiễn triển khai Đề án 06 cho thấy, khi có quyết tâm chính trị cao, tư duy đổi mới đúng hướng và cách làm bài bản, đồng bộ, những đột phá tưởng chừng rất khó trong cải cách thể chế, quản lý dân cư, cung cấp dịch vụ công hay bảo đảm an ninh trong không gian số đều có thể trở thành hiện thực. Những kết quả bước đầu đạt được từ Đề án 06 vì thế không chỉ mang ý nghĩa trước mắt, mà còn tạo nền móng dài hạn cho quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại, Nhà nước số, xã hội số và công dân số.
Từ vai trò tiên phong của Bộ Công an trong triển khai Đề án 06, có thể rút ra một thông điệp mang tính tổng kết sâu sắc: khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt trong một hệ thống quản trị hiệu quả, thống nhất, có kỷ cương, lấy con người làm trung tâm và lấy lợi ích quốc gia, dân tộc làm mục tiêu cao nhất. Chính sự kết hợp hài hòa giữa phát triển và bảo vệ, giữa đổi mới sáng tạo và bảo đảm ANTT, đã tạo nên bản sắc riêng trong cách Việt Nam triển khai Nghị quyết 57.
Và từ những nền tảng đó, có thể thấy rõ rằng Nghị quyết 57 không chỉ dừng lại ở vai trò định hướng, mà đang từng bước trở thành nguồn lực hành động, tạo ra những chuyển động thực chất, sâu sắc trong đời sống kinh tế - xã hội. Trên hành trình hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, Đề án 06 cùng với vai trò kiến tạo của Bộ Công an chính là minh chứng rõ nét cho cách thức Việt Nam lựa chọn: đi lên bằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhưng trên nền tảng ổn định chính trị, kỷ cương pháp luật và an ninh quốc gia vững chắc.
