Theo Bộ trưởng, Luật Giáo dục số 43 được Quốc hội khóa XIV thông qua ngày 14/6/2019, công bố ngày 4/7/2019, gồm 9 chương, 115 điều, đã thể chế hóa các quan điểm và định hướng của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế; cụ thể hóa các quy định mới của Hiến pháp năm 2013 với những nội dung liên quan đến phát triển GD&ĐT... Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy một số bất cập, hạn chế cần được tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung.
Ở lần sửa đổi này, Chính phủ đề nghị sửa đổi một số quy định để thể chế hóa đường lối, chính sách của Đảng: Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 14: quy định phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 3 tuổi, 4 tuổi và 5 tuổi; bổ sung giáo dục THCS là bắt buộc. Sửa đổi, bổ sung Điều 19 dự thảo luật theo hướng bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động giáo dục.
Dự thảo luật cũng sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1 Điều 32 theo hướng quy định Nhà nước cung cấp một bộ sách giáo khoa (SGK) sử dụng thống nhất trong phạm vi toàn quốc. Đồng thời, Chính phủ quy định việc miễn phí SGK cho học sinh; thực hiện các giải pháp xã hội hóa phù hợp về SGK, bảo đảm tính bền vững và đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Về một số nội dung nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn; bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 99 về học phí, chi phí của dịch vụ giáo dục, đào tạo để thực hiện kết luận của Bộ Chính trị và Thường trực Ban Bí thư về chính sách miễn, hỗ trợ học phí, thống nhất với Nghị quyết 217/2025/QH15.
Dự thảo luật cũng bổ sung quy định về văn bằng, chứng chỉ điện tử/số (sửa đổi, bổ sung Điều 12 Luật Giáo dục) cho phép cấp văn bằng, chứng chỉ điện tử/số, song song với bản giấy, tạo điều kiện cấp, tra cứu, xác thực dễ dàng, nhanh chóng, giảm nhu cầu bản sao giấy, góp phần cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào việc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực giáo dục...
Qua thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội (UBVHXH) Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành với quy định Nhà nước cung cấp một bộ SGK sử dụng thống nhất toàn quốc, nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về SGK giáo dục phổ thông.
Đối với tài liệu giáo dục địa phương, Ủy ban tán thành quy định theo hướng giao thẩm quyền tổ chức biên soạn cho cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, hội đồng thẩm định cấp tỉnh thẩm định, chuyển thẩm quyền phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương cho chủ tịch UBND cấp tỉnh để bảo đảm quyền chủ động cho các địa phương...
UBVHXH tán thành việc bỏ quy định cấp bằng tốt nghiệp THCS, chỉ quy định xác nhận học bạ hoàn thành chương trình THCS do Hiệu trưởng trường THCS thực hiện. Tuy nhiên, Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ tiêu chuẩn và cách thức cấp bằng tốt nghiệp trung học nghề để khẳng định cơ sở xác định tương đương với bằng tốt nghiệp THPT. Đề nghị bổ sung, làm rõ nguyên tắc, cơ chế quản lý, chia sẻ, bảo mật dữ liệu; nghiên cứu quy định về thẩm định, công nhận các chứng chỉ khác được sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Cũng theo Chủ nhiệm UBVHXH, Uỷ ban tán thành việc bãi bỏ toàn bộ các điều quy định về điều kiện thành lập cơ sở giáo dục và điều kiện được phép hoạt động giáo dục; đình chỉ hoạt động giáo dục; sáp nhập, chia, tách, giải thể cơ sở giáo dục.
Đồng thời, Ủy ban đồng tình giữ quy định có tính nguyên tắc về thẩm quyền, thủ tục thành lập hoặc cho phép thành lập; cho phép hoạt động giáo dục, đình chỉ hoạt động giáo dục; sáp nhập, chia, tách, giải thể cơ sở giáo dục; giao Chính phủ quy định chi tiết...
