Bên cạnh những thông tin chính thống được cập nhật, trên không gian mạng cũng xuất hiện không ít thông tin, nội dung bị bóp méo, suy diễn, thậm chí bịa đặt nhằm kích động chống phá.
Cái cớ để lợi dụng công kích
Điều đáng nói là các luận điệu này không chỉ dừng lại ở việc bình luận sai lệch về tình hình quốc tế mà còn cố tính hướng lái dư luận, gán ghép đến các vấn đề trong nước nhằm tạo ra bất ổn tâm lý xã hội. Từ biến động giá xăng dầu thế giới, họ suy diễn sang chuyện giá xăng dầu trong nước để quy chụp Chính phủ “vô lo”; từ cuộc xung đột khu vực, họ vội vã vẽ ra những “thảm kịch khủng hoảng” đối với nền kinh tế Việt Nam. Thậm chí không ít bài viết còn công kích thể chế chính trị bằng những luận điệu xuyên tạc như “sụp đổ do độc tài”, “cảnh báo nóng về tự do, dân chủ, nhân quyền”…
Những hình thức này không phải ngẫu nhiên, đây là một phần trong thủ đoạn lợi dụng các sự kiện, vấn đề nóng của quốc tế để “đục nước béo cò”, gây nhiễu loạn thông tin, làm suy giảm niềm tin xã hội, phục vụ mục tiêu chống phá Đảng, Nhà nước ta. Trong lịch sử hiện đại, khu vực Trung Đông luôn được xem là một trong những điểm nóng của địa chính trị quốc tế. Bất kỳ diễn biến căng thẳng nào tại đây cũng có thể kéo theo những hệ lụy sâu sắc đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Đặc biệt Iran là quốc gia có vai trò quan trọng trong cán cân dầu mỏ quốc tế, vì vậy mỗi khi xảy ra xung đột liên quan đến nước này, giá dầu thế giới thường có xu hướng biến động mạnh. Đây là quy luật của thị trường năng lượng toàn cầu và không phải điều mới mẻ. Thế nhưng, trên một số trang phản động và các tài khoản mạng xã hội, diễn biến đó lại bị cố tình bóp méo theo hướng tiêu cực.
Một số bài viết nhanh chóng quy kết rằng, biến động giá xăng dầu thế giới là “cái cớ để nhà nước cố tình tăng giá”, “giá xăng dầu thả nổi để vơ vét, tận thu tiền trong dân”! Những lời lẽ mang tính kích động này được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội, kèm theo các phân tích, bình luận thiếu cơ sở nhằm dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực. Không dừng lại ở đó, một số đối tượng, phần tử phản động, chống đối hải ngoại lấy đó làm cái cớ để mở rộng vấn đề, suy diễn thành nguy cơ “khủng hoảng kinh tế”, cảnh báo sẽ dẫn đến “sụp đổ hệ thống” nền kinh tế trong nước!
Một thủ đoạn nguy hiểm nữa là họ kết nối tình hình quốc tế với trong nước, chiến sự Iran với Việt Nam, tìm cách liên hệ khập khiễng mô hình nhà nước hồi giáo với thể chế chính trị ở nước ta để xuyên tạc, tung ra những luận điệu chống phá rằng, Việt Nam là chế độ độc tài, không có tự do, dân chủ, nhân quyền nên “tất yếu hệ quả sẽ đến như tình hình như Iran, Venezuela”…
Từ đó, họ đưa ra những ý kiến, lập luận cực đoan, kích động rằng đây là “cơ hội tốt” để thực hiện hoạt động bạo lực nhằm thay đổi chế độ, cổ suý tư tưởng đưa Việt Nam theo “con đường dân chủ” như các quốc gia đang xảy ra bất ổn. Gần đây thông tin lan truyền từ một tài khoản X (Twitter) mạo danh Barron Trump (con trai Tổng thống Mỹ Donald Trump), các đối tượng cố tình lồng ghép câu hỏi “sau Iran là tới Việt Nam”, kèm theo các bình luận, chỉ trích tiêu cực.
Thủ đoạn cũ trong lớp vỏ mới
Đối với vấn đề giá xăng dầu hiện nay, thực tế cho thấy, Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, hội nhập sâu rộng, có độ mở lớn, trong đó thị trường năng lượng có sự tác động trực tiếp từ biến động của giá dầu thế giới. Điều này không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà còn ở hầu hết các quốc gia nhập khẩu dầu mỏ. Khi giá dầu trên thị trường quốc tế tăng hoặc giảm, giá xăng dầu trong nước cũng biến động theo quy luật thị trường.
Những đối tượng xuyên tạc, cố tình bỏ qua thực tế đó, họ không đề cập đến cơ chế điều hành giá theo thị trường có sự quản lý của Nhà nước, cũng không nhắc tới các công cụ điều tiết như trích quỹ bình ổn giá hay các chính sách tài khóa nhằm giảm bớt tác động của biến động giá xăng dầu đối với nền kinh tế và người dân, doanh nghiệp. Thay vào đó, họ chọn cách đưa ra những lập luận đơn giản, dễ kích động đến tâm lý như “chính quyền vơ vét người dân”, “điều hành yếu kém”, thả nổi giá xăng dầu, quan lo giữ ghế, để dân “sống chết mặc bay”!
Đương nhiên, qua việc ứng với với biến động giá xăng dầu, Chính phủ cũng nhìn nhận rõ những hạn chế, tồn tại để tìm giải pháp khắc phục chứ không phải “thả nổi”, “vô lo”. Trả lời câu hỏi cử tri, ông Phạm Văn Thanh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Chính phủ, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho rằng biến động giá xăng dầu hiện nay chịu tác động mạnh từ tình hình thế giới, đặc biệt là những căng thẳng và xung đột tại khu vực Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran.
Để đảm bảo nguồn cung xăng dầu, thời gian qua Bộ Tài chính và Bộ Công Thương đã kiến nghị Chính phủ sử dụng Quỹ bình ổn giá để ổn định thị trường, đồng thời xem xét điều chỉnh thuế nhập khẩu xăng dầu đối với một số mặt hàng và nguyên liệu đầu vào.
Về giải pháp lâu dài, ông Phạm Văn Thanh cho biết sẽ kiến nghị Chính phủ đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời xây dựng các chính sách điều hành linh hoạt để ứng phó với biến động của thị trường năng lượng toàn cầu. Ông cũng cho rằng năng lực dự trữ xăng dầu của Việt Nam hiện còn hạn chế, trong khi nhiều nước duy trì mức dự trữ từ 60 - 90 ngày. Vì vậy cần từng bước nâng cao năng lực dự trữ quốc gia, đồng thời khuyến khích xã hội hóa đầu tư kho dự trữ nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn…
Về vấn đề thể chế chính trị, những luận điệu này thường được xây dựng trên cơ sở so sánh phiến diện các quốc gia có điều kiện lịch sử và thể chế hoàn toàn khác nhau. Họ cố tình bỏ qua lịch sử, văn hóa, bối cảnh đặc thù của mỗi quốc gia, dân tộc để suy diễn xuyên tạc, chống phá chủ nghĩa xã hội, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Đồng thời họ cũng cố tình phớt lờ những thành tựu mà đất nước đã đạt được trong nhiều thập kỷ qua. Chỉ cần nhìn vào thực tiễn phát triển của Việt Nam trong những năm gần đây, những kết quả to lớn trong đời sống kinh tế - xã hội là minh chứng sinh động phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Việt Nam có môi trường chính trị ổn định, kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao, đời sống người dân không ngừng được cải thiện, hệ thống hạ tầng ngày càng phát triển, đồng bộ, vị thế quốc tế Việt Nam ngày càng cao trên trường quốc tế… Những thành tựu đó không thể có được nếu thiếu sự ổn định chính trị, đảm bảo quốc phòng, an ninh, sự đoàn kết, đồng lòng, đồng thuận xã hội. Thế nhưng, họ cố tình bỏ qua bức tranh sinh động này, chọn cách xuyên tạc, thổi phồng những tồn tại, các vấn đề tiêu cực, sau đó suy diễn thành những kết luận mang tính quy chụp hòng làm suy giảm niềm tin người dân, làm méo mó hình ảnh, đất nước, con người Việt Nam trong mắt bè bạn quốc tế.
Một đặc điểm dễ nhận thấy trong các luận điệu xuyên tạc, chống phá là việc các đối tượng luôn tìm cách gắn kết những vấn đề kinh tế - chính trị với các lập luận công kích thể chế chính trị. Khi chiến sự Trung Đông xảy ra, một số trang mạng lập tức dùng chiêu bài “phân tích, đánh giá” để xuyên tạc, chống phá. Một trong những thủ đoạn phổ biến là lợi dụng khái niệm “tự do ngôn luận” để biện minh cho việc phát tán thông tin sai sự thật. Khi các cơ quan chức năng xử lý những hành vi tung tin giả, xuyên tạc hoặc kích động, các đối tượng này lập tức kêu gọi “bảo vệ quyền tự do”, vu cáo “trấn áp nhà bất đồng chính kiến”.
Trên phương diện này, ở bất kỳ quốc gia nào, quyền tự do ngôn luận là một trong những quyền con người, được thừa nhận, tôn trọng và bảo vệ, tuy nhiên đi cùng với điều đó là trách nhiệm xã hội, chuẩn mực đạo đức. Không có xã hội, quốc gia nào chấp nhận việc lợi dụng tự do để xâm hại lợi ích của cộng đồng hoặc gây phương hại đến an ninh quốc gia, dung dưỡng cho thông tin sai trái, xuyên tạc, thù địch. Vì vậy việc xử lý những hành vi phát tán thông tin xấu độc, sai lệch không phải là hạn chế tự do mà là bảo vệ an ninh, trật tự và môi trường thông tin lành mạnh.
Cần thấy rằng, trong bối cảnh công nghệ số, thông tin phát triển mạnh mẽ, thông tin sai lệch nếu không được nhận diện kịp thời, có thể lan truyền nhanh, tạo ra những tác động tiêu cực. Những nội dung mang tính kích động, giật gân, thiếu nguồn dẫn rõ ràng cần được xem xét cẩn trọng để nhận diện đúng. Đặc biệt, những thông tin sai trái, thù địch càng cần phải nâng cao cảnh giác. Thế giới đang có nhiều biến động phức tạp, khó lường, việc giữ vững ổn định chính trị - xã hội và củng cố niền tin của người dân là yếu tố đặc biệt quan trọng. Điều đó không chỉ phụ thuộc vào vai trò lãnh đạo của Đảng, các chính sách và sự điều hành của Nhà nước mà còn cần sự chung tay của toàn xã hội, của mỗi người dân trong việc xây dựng môi trường thông tin minh bạch, lành mạnh.
Những luận điệu lợi dụng tình hình Iran để xuyên tạc, chống phá có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau nhưng bản chất không thay đổi, đó là cố tình bóp méo sự thật, suy diễn, xuyên tạc để phục vụ mục tiêu gây nhiễu loạn dư luận, tâm lý xã hội, gây hoang mang, dao động, niềm tin của nhân dân, tạo ngòi nổ chống phá, gây bất ổn từ bên trong. Do đó cần được nhận diện, kiên quyết phản bác bằng thông tin, lập luận chính xác, khách quan và kịp thời.
