Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan Sông Hồng được coi là bước ngoặt chiến lược, hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô "quay mặt ra sông" và tạo nên "Kỳ tích sông Hồng".
Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng. Quy mô diện tích nghiên cứu thực hiện dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng khoảng 11.000 ha, bao gồm trục đại lộ giao thông khoảng 80 km; công viên cảnh quan, vui chơi giải trí khoảng 3.300 ha; giải phóng mặt bằng để xây dựng đô thị khoảng 2.100 ha.
Dự án gồm 4 dự án thành phần độc lập. Trong đó dự án thành phần 1 (tả ngạn sông Hồng) gồm trục đại lộ giao thông bên tả ngạn; công viên cảnh quan, vui chơi giải trí; giải phóng mặt bằng để xây dựng đô thị.
Dự án thành phần 2 (hữu ngạn sông Hồng) gồm trục đại lộ giao thông; công viên cảnh quan, vui chơi giải trí; giải phóng mặt bằng để xây dựng đô thị. Trong đó đã bao gồm dự án công viên phường Phú Thượng, trên diện tích 2 ha, với số vốn sơ bộ khoảng 670 tỉ đồng (tiểu dự án thành phần độc lập ban đầu) để phục vụ khởi công.
Dự án thành phần 3 là tuyến metro đi ngầm bên hữu ngạn sông Hồng khoảng 45 km, nhằm kết nối với hệ thống đường sắt đô thị của TP.
Dự án thành phần 4 là khu đô thị tái định cư, được triển khai tại chỗ (dạng căn hộ chung cư cao tầng) trong phạm vi dự án đầu tư và có thể triển khai tại các quỹ đất đối ứng thanh toán cho nhà đầu tư (dạng nhà ở thấp tầng và căn hộ chung cư cao tầng).
Theo ông Tuấn, việc xúc tiến Dự án đầu tư Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là nhiệm vụ cấp bách nhằm giải quyết một nghịch lý lịch sử trong quá trình phát triển Thủ đô. Sông Hồng từ lâu đã được xác định là huyết mạch giữ vai trò đặc biệt, không thể thay thế đối với sự phát triển của Hà Nội. Tuy nhiên, vì nhu cầu phòng, chống lũ lụt, hệ thống đê điều dọc hai bên bờ sông, dù cần thiết, đã vô tình tạo nên sự ngăn cách sông Hồng với không gian phát triển của thành phố. Vì vậy, hệ thống hạ tầng giao thông dọc hai bên bờ sông vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ.
Trước thực tế này, tại Nghị quyết số 15-NQ/TƯ ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị đã xác định rõ nhiệm vụ đầu tư xây dựng, phát triển đô thị hài hòa hai bên sông Hồng. Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Quy hoạch Thủ đô, xác định chiến lược đột phá trong tổ chức không gian đô thị dọc tuyến sông. Đặc biệt, dự án cũng phù hợp với định hướng chiến lược phát triển Thủ đô đã được Tổng Bí thư Tô Lâm kết luận đồng ý chủ trương cho nghiên cứu.
Để phục vụ khởi công sớm, UBND TP Hà Nội cũng đề xuất thông qua Tiểu dự án thành phần độc lập ban đầu là việc đầu tư xây dựng công viên công cộng tại phường Phú Thượng, có quy mô khoảng 2ha và vốn đầu tư sơ bộ 670 tỷ đồng.
Theo Tờ trình của UBND TP, dự án sẽ thực hiện tái thiết đô thị mạnh mẽ, triệt để, với sơ bộ xác định ảnh hưởng tới khoảng 200.000 người dân. Thành phố cam kết sẽ bố trí tái định cư tại chỗ một phần cho các hộ dân bị ảnh hưởng. Việc lựa chọn nhà đầu tư sẽ được thực hiện theo cơ chế đặc thù đã được Quốc hội và HĐND TP quy định. UBND TP khẳng định, đây là dự án đầu tư lớn, quan trọng, cấp bách, được sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Trung ương và Chính phủ.
Thảo luận tại hội trường về nội dung này, các đại biểu bày tỏ, Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là kỳ vọng lớn của người dân và lãnh đạo Hà Nội, được xem là biểu tượng phát triển mới, giải quyết ùn tắc, ô nhiễm, tạo không gian đô thị xanh, hiện đại dọc sông, biến sông Hồng thành trục động lực kinh tế, văn hóa, du lịch.
Đại biểu Trịnh Xuân Quang kiến nghị HĐND TP đặc biệt quan tâm đến tính khả thi trong quá trình triển khai. Qua khảo sát sơ bộ, hàng chục nghìn hộ dân sẽ chịu ảnh hưởng từ dự án. Do đó, cần có chính sách tái định cư thỏa đáng, bảo đảm người dân có nơi ở mới với điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ; quan tâm đến các dự án của nhà đầu tư nhỏ đang bị ảnh hưởng bởi việc triển khai dự án.
Đại biểu Nguyễn Tiến Minh nhấn mạnh ý nghĩa văn hóa – lịch sử trong định hướng thiết kế các công trình, đề xuất TP chỉ đạo khai thác hiệu quả các công trình sau đầu tư; quan tâm bố trí chuyển đổi nghề cho người dân bị ảnh hưởng, mở rộng các cụm công nghiệp làng nghề để tạo sinh kế bền vững.
Đại biểu kiến nghị TP yêu cầu nhà đầu tư chú trọng thiết kế các đô thị dọc hai bên sông Hồng mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam, thông qua các họa tiết, hoa văn truyền thống; quy hoạch các khu đô thị gắn với phát triển văn hóa, ẩm thực.
Tham gia thảo luận, đại biểu Phạm Đình Đoàn cũng cho rằng, dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là dự án có ý nghĩa chiến lược lâu dài, đòi hỏi cách tiếp cận bài bản, khoa học và tầm nhìn chiến lược.
Để bảo đảm chất lượng và giá trị bền vững của dự án, thành phố cần mạnh dạn mời các chuyên gia có uy tín, giàu kinh nghiệm; thậm chí nghiên cứu thuê các nhà thiết kế nước ngoài nhằm tiếp cận những tư duy quy hoạch tiên tiến. Việc làm tốt công tác quy hoạch ngay từ đầu tại các siêu dự án có ý nghĩa quyết định nhằm để lại một di sản có giá trị cho các thế hệ mai sau.
Đại biểu Phạm Đình Đoàn cũng nhấn mạnh yêu cầu lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm và trách nhiệm, bảo đảm có thể triển khai dự án đến cùng, tránh tình trạng dở dang hoặc phải điều chỉnh nhiều lần gây lãng phí nguồn lực xã hội.
