 |
| Hai nhà khoa học đoạt Nobel Y sinh 2024 gồm Victor Ambros và Gary Ruvkun. Ảnh: Hội đồng Nobel. |
Thông báo của Hội đồng Nobel ngày 7/10 nêu rõ: "Giải thưởng Nobel Y sinh năm nay vinh danh hai nhà khoa học vì đã khám phá ra nguyên tắc cơ bản chi phối cách thức điều hòa hoạt động của gen. Họ đã phát hiện ra microRNA, một loại phân tử RNA nhỏ mới, có vai trò quan trọng trong việc điều hòa gen".
Thư ký Ủy ban Nobel Y sinh Thomas Perlmann cho biết, ông chưa thể liên lạc được với nhà khoa học Victor Ambros, song đã để lại tin nhắn qua điện thoại di động và hy vọng sớm liên hệ được với nhà khoa học này. Trong khi đó, cuộc gọi đến nhà khoa học Gary Ruvkun đã thành công. Ông Perlmann cho hay, nhà khoa học Gary Ruvkun có vẻ mệt mỏi khi mới bắt máy, nhưng nhanh chóng hào hứng và vui mừng khi biết bản thân đoạt giải thưởng danh giá.
Nhà khoa học Victor Ambros sinh năm 1953 tại Hanover, New Hampshire, Mỹ. Ông nhận bằng tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) năm 1979. Đây cũng là nơi ông thực hiện nghiên cứu sau tiến sĩ giai đoạn 1979 -1985. Hiện ông là giáo sư tại Trường Y Massachusetts. Nhà khoa học Gary Ruvkun sinh năm 1952 tại Berkeley, California, Mỹ. Ông nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Harvard năm 1982. Hiện ông là giáo sư Trường Y Harvard.
Ủy ban Nobel giải thích về công trình của hai nhà khoa học: "Thông tin lưu trữ trong nhiễm sắc thể của chúng ta có thể ví như một cuốn sách hướng dẫn cho tất cả tế bào trong cơ thể. Mỗi tế bào chứa cùng một nhiễm sắc thể, chứa chính xác cùng một bộ gene và cùng một bộ hướng dẫn". Tuy nhiên, các loại tế bào khác nhau, chẳng hạn tế bào cơ và tế bào thần kinh, có những đặc điểm khác nhau. Hai nhà khoa học đã dành sự nghiệp của mình để nghiên cứu cơ chế nảy sinh những khác biệt này.
Theo đó, họ đã phát hiện ra microRNA, một loại phân tử RNA siêu nhỏ mới đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều hòa gene. Các nghiên cứu di truyền cho thấy rằng tế bào và mô sẽ không phát triển bình thường nếu thiếu microRNA. Việc điều hòa bất thường microRNA, vốn có khả năng góp phần vào sự phát triển ung thư và các đột biến ở gene mã hóa RNA siêu nhỏ, đã được phát hiện ở người, dẫn đến các vấn đề như mất thính lực bẩm sinh, rối loạn mắt và xương.
 |
| Khám phá mang tính đột phá của hai nhà khoa học tiết lộ một nguyên lý hoàn toàn mới về quá trình điều hòa gene, rất cần thiết cho các sinh vật đa bào, bao gồm cả con người. |
Được biết, các nhà khoa học đoạt giải sẽ được trao chứng nhận Nobel, huân chương Nobel và tiền thưởng trị giá 11 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 989.000 USD), vào ngày 10/12. Năm 2023, giải Nobel Y sinh vinh danh nhà khoa học người Hungary Katalin Karikó và nhà khoa học người Mỹ Drew Weissman với phát hiện về việc biến đổi cơ sở nucleoside để phát triển vaccine công nghệ mRNA hiệu quả trong phòng ngừa COVID-19.
Giải Nobel Y sinh mở màn cho mùa giải năm nay. Các giải thưởng tiếp theo được công bố gồm Nobel Vật lý (ngày 8/10), Nobel Hóa học (ngày 9/10) và Nobel Văn học (ngày 10/10). Nobel Hòa bình là giải thưởng duy nhất được công bố ở Oslo (Na Uy) ngày 11/10. Trong khi đó, giải Nobel Kinh tế sẽ khép lại tuần lễ Nobel 2024 vào ngày 14/10.
