 |
Ông tên thật là Nguyễn Hữu Khánh Duy, bí danh Năm Quang, sinh năm 1947 Quê ở Nghệ An nhưng sinh ra và lớn lên ở Sài Gòn trong một gia đình Nho giáo, với sự giáo dục của gia đình và ảnh hưởng tư tưởng Phật giáo nên trong ông tình yêu quê hương, đất nước là trên hết.
Năm 1963, ông tham gia phong trào đấu tranh chống Ngô Đình Diệm đàn áp Phật giáo. Năm 1966, ông thi đỗ vào trường Đại học Y khoa Sài Gòn và tham gia các hoạt động của Tổng hội sinh viên. Thông qua nghiên cứu sách báo, tiếp cận với hoạt động thực tế, ông dần giác ngộ hiểu được bản chất của cuộc chiến ở Miền Nam Việt Nam và chiều hướng phát triển tất yếu của đất nước, với những hoạt động hàng ngày phản chiến tranh, ông trở thành người của cách mạng lúc nào không hay.
Ông tham gia và giữ nhiều chức vụ trong các Ủy ban tranh đấu chống đàn áp học sinh, sinh viên, chống quân sự học đường, qua đó ông được sinh viên tín nhiệm bầu làm Chủ tịch các Ủy ban tranh đấu, Trưởng ban đại diện sinh viên Y khoa, Đoàn trưởng đoàn Công tác Y tế sinh viên Y - Nha - Dược, Đoàn trưởng Đoàn văn nghệ sinh viên Y - Nha.
Năm 1971, ông tham gia An ninh vũ trang, năm 1972 là Cụm phó Cụm Điệp báo A10 - Ban An ninh Sài Gòn - Gia Định”. Nhiệm vụ của Cụm điệp báo A10 là xây dựng cơ sở bí mật trong lòng địch, thu thập tin tức, nắm ý đồ, thủ đoạn và tổ chức hoạt động của chính quyền ngụy Sài Gòn; tấn công chính trị, tác động và phân hóa hàng ngũ địch; xây dựng lõi căn cứ chính trị trong quần chúng nhân dân phục vụ cho đấu tranh cách mạng, thời gian đầu bị địch đánh phá gần như tê liệt.
Trước tình hình khó khăn của các phong trào đô thị, theo chỉ thị của lãnh đạo cụm điệp báo A10, ông thành lập đoàn công tác Y tế sinh viên Y - Nha - Dược và các trường đại học khác để tạo địa bàn hoạt động cho sinh viên, đồng thời thực hiện nhiệm vụ và mục tiêu của Ban An ninh T4. Trên cương vị là Chủ tịch Ban đại diện sinh viên Y khoa, với vai trò là Đoàn trưởng Đoàn công tác, ông đã xây dựng cương lĩnh hoạt động, ngụy trang làm công tác y tế - xã hội thuần túy, nên được Hiệu trưởng và Chủ tịch Ban đại diện ba trường đồng ý, thông qua đó đoàn quy tụ được nhiều sinh viên hợp pháp, dễ dàng.
Từng bước một đoàn thành lập các ban văn nghệ, y tế, xã hội, và báo chí, trong các buổi sinh hoạt hát bằng nhạc yêu nước, nhạc của sinh viên tranh đấu, viết những bài báo chống chiến tranh, kêu gọi hòa bình, chống tham nhũng, đòi dân sinh, dân chủ, chống đàn áp sinh viên, học sinh. Đoàn tổ chức khám bệnh, phát thuốc và làm công tác xã hội giúp người nghèo ở các xóm lao động nghèo. Thuốc xin từ các xí nghiệp Dược vừa sử dụng cho công tác xã hội, vừa tiếp tế cho học sinh, sinh viên, cán bộ bị địch bắt giam và một số thuốc cần thiết gửi vào chiến khu, đã bị cảnh sát mật vụ theo dõi rất kỹ, nhưng chúng chỉ thấy Đoàn khám bệnh, phát thuốc, khám răng, dựng nhà cho dân, mà không biết được dưới sự chỉ đạo của Trung ương cục và ông, các sinh viên Y - Nha - Dược thuộc các tổ chức cách mạng như Ban An ninh T4 - Thành đoàn - Liên Quận - quần chúng nòng cốt đến từng hộ gia đình, tiếp cận từng người dân để làm công tác tư tưởng, vận động đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, chống bắt lính, kể khổ, tố khổ, chống chế độ thối nát, đòi hòa bình, phân loại tâm tư nguyện vọng, xây dựng mạng lưới cơ sở, nâng cao nhận thức của quần chúng và phát hiện các phần tử ác ôn, chống phá cách mạng.
Để tấn công chính trị, phân hóa hàng ngũ địch, ông đã xây dựng cơ sở nồng cốt là đồng chí Huỳnh Bá Thành (Họa sĩ Ớt) - Giám đốc kỹ thuật kiêm Thư ký tòa soạn báo Điện tín của nhóm Dương Văn Minh. Dưới sự chỉ đạo của ông, anh Thành và các cơ sở đã sử dụng báo Điện tín thực hiện ý đồ của ta là định hướng dư luận quần chúng có lợi cho cách mạng. Phân hóa hàng ngũ địch, tổ chức lôi kéo các lực lượng tiến bộ - hòa bình - dân tộc, tập hợp thành lực lượng chống đối Nguyễn Văn Thiệu. Tác động các phóng viên viết bài đấu tranh dân sinh, dân chủ, chống tham nhũng, ta thán chiến tranh, kêu gọi hòa bình, thực hiện nghiêm chỉnh Hiệp định Paris, thành lập chính phủ ba thành phần, thực hiện hòa hợp, hòa giải trên cơ sở pháp lý và hiệp định Paris mà Mỹ - Thiệu đã ký.
Năm 1973, ông tốt nghiệp bác sĩ và bị tổng động viên vào Quân đội Sài Gòn. Chấp hành mệnh lệnh của tổ chức, ông tham gia quân đội để có điều kiện tiếp tục chỉ đạo mạng lưới điệp báo tại Sài Gòn, đồng thời hoạt động trong hàng ngũ địch với cương vị Trung úy Bác sĩ Trưởng Tiểu đoàn 6 (Thần Ưng Quyết Tử) Sư đoàn Thủy quân Lục chiến. Trên cương vị của một bác sĩ, ông có một lợi thế rất lớn là sử dụng quyền hạn của mình.
Nhằm làm giảm ý chí chiến đấu và tiêu hao sinh lực địch bằng nhiều nội dùng hình thức khác nhau, ông ra điều kiện cứ một người lính bị thương phải có từ 10 - 20 người lính khác cho máu với lượng 10cc/người. Những người lính cho máu được miễn trực gác chốt tiền tiêu và được thưởng lương khô, làm cho lính gác bị thiếu hụt, có lợi cho quân đội ta. Chưa đầy 6 tháng sau ông được thăng chức từ bác sĩ trưởng tiểu đoàn 6 lên làm bác sĩ trưởng Lữ đoàn 258. Trong vai trò là bác sỹ, ông đã kết thân với nhiều sỹ quan quân đội Việt Nam Cộng hòa, qua đó khai thác nhiều tin tức quan trọng trong quân đội như: Thiếu hụt vũ khí, quan trang quân dụng, các chiến thuật, chiến lược, kế hoạch tác chiến,... kịp thời báo về cho cách mạng.
Ông đã hoàn thành xuất sắc vai trò của mình trong lòng địch, đem về cho tổ chức nhiều tư liệu quí giá. Tuy nhiên, đằng sau những chiến công vang dội đó, ông đã chịu không ít tủi nhục, chịu đựng những lời chê trách của người thân, bạn bè, thậm chí của cả người yêu, những người đã từng một thời cùng ông tham gia sôi nổi trong các hoạt động của sinh viên, học sinh. Ông không giải thích một lời để hoàn thành nhiệm vụ một cách bí mật.
Tháng 4/1975 ông và mạng lưới cơ sở cụm điệp báo A10 đã tác động ông Dương Văn Minh, góp phần thúc đẩy Tổng thống cuối cùng của chế độ Việt Nam Cộng hòa lựa chọn con đường đầu hàng Quân giải phóng, nhằm cứu Sài Gòn thoát khỏi cuộc đổ nát bởi trận chiến giãy chết cuối cùng.
Tháng 5 năm 1975 khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, vì nhiệm vụ ông được giới thiệu đi… ”học tập, cải tạo” như một sĩ quan quân đội Sài Gòn nhằm che giấu hoạt động của mình để nắm tình hình trong trại cải tạo, qua đó ông phát hiện một số đối tượng che giấu lý lịch và âm mưu chống phá trại, giúp ta ngăn chặn kịp thời. Hơn nửa năm hoạt động trong trại cải tạo, ông được chuyển về khối Bảo vệ Chính trị thuộc Ban An ninh Nội chính thành phố Hồ Chí Minh.
Năm 1976, Bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy công tác tại trại giam Chí Hòa, điều trị cho hàng ngàn bệnh nhân nghiện ma túy, ông phải tự học tập, tiếp cận và tìm hiểu về ma túy. Những năm 1980, ông chuyển về công tác tại Phòng An ninh Văn hóa - Tư tưởng, phụ trách lĩnh vực y tế, xã hội, khoa học, kỹ thuật, giáo dục và bảo vệ cơ quan Dân - Chính - Đảng. Từ năm 1995 đến năm 2000, ông làm Hội thẩm Tòa án Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, đã xét xử nhiều vụ án liên quan đến may túy, ông thấy rằng: Ma túy thực sự là hiểm họa của toàn xã hội, nó hủy hoại nhân cách, đạo đức của con người. Ông quyết định: “Phải đấu tranh với ma túy”. Ông xây dựng một trung tâm cai nghiện ma túy để cứu sống những người lầm lạc.
 |
| Bác sỹ Nguyễn Hữu Khánh Duy được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba. |
Trung tâm cai nghiện ma túy Thanh Đa được xây dựng trên một địa thế rộng rãi, thoáng mát ven sông Sài Gòn, với đầy đủ trang thiết bị cần thiết phục vụ cho công tác cai nghiện như: phòng cắt cơn, phòng điều dưỡng, phòng tập thể dục thể hình, phòng tắm hơi, mat- xa, thậm chí còn có cả phòng hát karaoke, bể bơi, thư viện, sân bóng chuyền,… Ngoài ra, ở Trung tâm Thanh Đa còn có các xưởng dạy những nghề thông dụng như: may mặc, mộc, trồng cây cảnh, cơ khí, điện,… tất cả tạo nên một mô hình cai nghiện tiến bộ và hiện đại.
Với mô hình cai nghiện tiến bộ đó, từ 30 học viên trong thời gian đầu, đến nay, công ty đã điều trị cho hơn 25.000 lượt học viên. Và số lượng học viên đang cai nghiện tại trung tâm hiện nay gần 400 học viên, trong đó gần một nữa là học viên điều trị ngoại trú. Đặc biệt, trung tâm còn thu hút nhiều kiều bào từ khắp nơi trên thế giới về cai nghiện và cả người nước ngoài. Những con người khi đến đây đều mang mặc cảm trong mình, nhưng chỉ sau vài tháng điều trị, họ đã lấy lại được tinh thần và có thể sống bình thường như bao con người khác. Đó là niềm mong ước của Bác sĩ Khánh Duy và cả tập thể cán bộ ở đây.
Mỗi trung tâm có một mô hình riêng, nhưng điều đặc biệt của Trung tâm cai nghiện Thanh Đa là chú trọng đến giáo dục, gọt dũa, điều chỉnh, phục hồi nhận thức, hành vi, nhân cách cho học viên. Cùng với sự hướng dẫn tận tình, sự tận tụy, chân tình, của những cán bộ ở đây khiến cho học viên không còn mặc cảm, mà coi đây là một đại gia đình.
Trước những đóng góp không nhỏ cho xã hội, ngày 21 tháng 12 năm 2011 Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã tặng Huân chương Lao động hạng Ba cho Bác sỹ Nguyễn Hữu Khánh Duy, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Điều dưỡng và cai nghiện ma túy Thanh Đa, thành phố Hồ Chí Minh đã có thành tích xuất sắc trong công tác điều dưỡng và cai nghiện ma túy từ năm 2006 đến 2010, góp phần vào sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc.
