Hội nghị Trung ương 3: Tư duy quản trị quốc gia hiện đại cho sự phát triển

Phát biểu bế mạc hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khái quát 3 kết quả chủ yếu, nhấn mạnh 5 yêu cầu trọng tâm để đưa các quyết sách của Trung ương vào cuộc sống. Phát biểu mang tính định hướng này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được đánh giá cao về ý nghĩa lý luận lẫn thực tiễn để chúng ta thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Tầm nhìn chiến lược về phát triển bền vững

Tiến sĩ Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý Thành phố Hồ Chí Minh tâm đắc với nhiều nội dung trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: Xuân Khu/TTXVN

Dưới góc nhìn của một nhà nghiên cứu, chuyên gia về phát triển và quản lý, Tiến sĩ Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng, bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là một văn kiện mang tính thời đại, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy quản trị quốc gia hiện đại và tinh thần hành động quyết liệt. Từ góc độ nghiên cứu kinh tế và quản lý đô thị, bài phát biểu không chỉ đúc kết kết quả cốt lõi của Hội nghị mà còn xác lập một phương thức lãnh đạo mới, đó là nhìn thẳng vào nguyên nhân gốc, quản trị theo mục tiêu, gắn quyết sách với năng lực thực thi và lấy sự hài lòng của nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo cao nhất.

Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã định hình "4 bước chuyển chiến lược", tạo ra khung thể chế đồng bộ từ xây dựng Đảng với quản trị quốc gia, tổ chức không gian phát triển, đổi mới mô hình tăng trưởng, đến bảo vệ đất nước và phát triển bền vững. Những định hướng như phân cấp, phân quyền gắn liền với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; giải quyết dứt điểm các "điểm nghẽn thực thi" sẽ là chìa khóa mở ra giai đoạn phát triển mới cho đất nước.

Theo Tiến sĩ Trần Quang Thắng, một trong những bước chuyển chiến lược có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc là nội dung về bảo vệ đất nước và phát triển bền vững. Theo đó, chiến lược an ninh quốc gia và công tác bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới phải được đặt trong tư duy thống nhất giữa bảo vệ và phát triển đất nước. Trung ương đã xác định chuyển mạnh từ ứng phó, khắc phục hậu quả sang chủ động nhận diện, dự báo và phòng ngừa, thích ứng, phục hồi, thể hiện thay đổi tầm nhìn từ thụ động ứng phó sang chủ động kiến tạo. Trong quản lý kinh tế và đô thị, chi phí cho "phòng ngừa và thích ứng" luôn ít hơn và bền vững hơn rất nhiều so với giải quyết "khắc phục hậu quả".

Với việc xác định quản trị theo "hệ sinh thái, lưu vực sông và vùng biển" thể hiện Trung ương đã xóa bỏ tư duy địa giới hành chính khép kín trong quản lý tài nguyên và môi trường. Môi trường và biến đổi khí hậu mang tính liên vùng; do đó, mô hình quản trị theo lưu vực và hệ sinh thái là phương thức bảo đảm an toàn sinh thái và tối ưu hóa nguồn lực.

Gắn chuyển đổi xanh với nâng cao sức cạnh tranh và trách nhiệm thế hệ cho thấy quan điểm chuyển đổi xanh được nâng cấp thành động lực cạnh tranh mới của nền kinh tế, gắn với an toàn phát triển và trách nhiệm với thế hệ mai sau.

Từ các quyết sách lớn được nhấn mạnh tại Hội nghị Trung ương 3, Tiến sĩ Trần Quang Thắng đề xuất, thời gian tới, Thành phố Hồ Chí Minh có thể nghiên cứu, triển khai một số giải pháp trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu như thành phố tiên phong trong phối hợp cùng các tỉnh lân cận xây dựng cơ chế quản trị lưu vực sông Đồng Nai - Sài Gòn; xây dựng không gian phát triển đô thị phía Nam và Đông Nam gắn với sinh thái biển và rừng ngập mặn; quy hoạch đô thị phải dựa trên kịch bản thích ứng với nước biển dâng và biến đổi khí hậu.

Thành phố Hồ Chí Minh cần cụ thể hóa quy định "gắn chuyển đổi xanh với nâng cao sức cạnh tranh" thông qua việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm tài chính xanh, thu hút vốn cho các dự án năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn; xây dựng hệ thống dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong dự báo thời tiết, cảnh báo ngập lụt, chất lượng không khí và nguồn nước.

Đồng thời, bám sát yêu cầu "cấp xã là tuyến đầu trực tiếp thực thi" theo tinh thần Trung ương chỉ đạo, Thành phố Hồ Chí Minh cần phát huy năng lực thực thi của cấp cơ sở trong quản lý môi trường; phân cấp mạnh mẽ quyền hạn, ngân sách, dữ liệu và công cụ giám sát môi trường cho cấp phường/xã. Đo lường sự hài lòng của người dân về môi trường sống về tỉ lệ mảng xanh, rác thải, ngập nước… làm thước đo năng lực cán bộ cơ sở.

Chuyển biến thực chất là thước đo cán bộ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu bế mạc. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Là một cựu chiến binh có hơn 40 năm tuổi Đảng, Đại tá Huỳnh Văn Hoàng, xã Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết rất quan tâm tới những nội dung được Trung ương thảo luận, xem xét và thống nhất tại hội nghị lần này, nhất là phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 3 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dù ngắn gọn, nhưng trực diện, đi thẳng vào vấn đề và mang tính định hướng rất cao. Bài phát biểu đã nêu lên 4 bước chuyển chiến lược và 5 nhóm việc cần làm ngay, thể hiện tư duy quản trị quốc gia rất hiện đại là nói đi đôi với làm, lấy kết quả thực tế và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo cao nhất.

Từng có nhiều năm công tác Mặt trận tại cơ sở, Đại tá Huỳnh Văn Hoàng đặc biệt tâm đắc với chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với yêu cầu thứ năm trong các nhóm công việc cần làm để biến quyết tâm chính trị thành chuyển biến thực chất trên thực tế xã hội.

Theo Đại tá Huỳnh Văn Hoàng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ đạo rõ, công tác đánh giá, đo lường cán bộ phải bằng "sản phẩm thực tế" và kết quả tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển, sự chuyển biến của đời sống nhân dân. Phải lấy hiệu quả làm thước đo để xử lý nghiêm tình trạng đùn đẩy, né tránh, "ngại sai, sợ trách nhiệm"; đồng thời, phải có cơ chế đủ mạnh để bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì lợi ích chung.

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước ta đã yêu cầu mọi mục tiêu, tiến độ, sản phẩm và kết quả phải được công khai, minh bạch để MTTQ, các đoàn thể và nhân dân theo dõi, giám sát, phản ánh, kiến nghị. Điều này thể hiện niềm tin rất lớn của Đảng vào Mặt trận và nhân dân. Muốn “dân tin, dân giúp và dân giám sát” thì mọi việc phải minh bạch. Khi các dự án, các chính sách an sinh, cải cách hành chính được công khai tiến độ và sản phẩm, Mặt trận ở cơ sở mới có đủ công cụ, đủ căn cứ và dữ liệu để giám sát, phản biện, bảo vệ quyền lợi của Đảng, chế độ và nhân dân.

Đại tá Huỳnh Văn Hoàng cho rằng, người dân không quan tâm những điều quá xa xôi, mà là những vấn đề dân sinh thiết thực hằng ngày, những vấn đề gần gũi với đời sống người dân. Vì vậy, đòi hỏi cán bộ lãnh đạo các phường, xã, đặc khu của Thành phố Hồ Chí Minh phải thực sự "sâu sát, nắm được hơi thở cuộc sống", đúng như lời Tổng Bí thư nhắn nhủ.

Cùng với đó, thành phố cần phát huy vai trò giám sát của hệ thống Mặt trận và nhân dân trong mọi hoạt động, góp phần xây dựng và củng cố chính quyền cơ sở; tạo sự đồng thuận, đồng lòng của nhân dân với các chủ trương, chính sách của thành phố. Từ đó tạo sức mạnh tổng hợp giúp Thành phố Hồ Chí Minh vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Có thể nói, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 3 (khóa XIV) là định hướng quan trọng, thể chế hóa tinh thần đổi mới toàn diện. Điểm đặc sắc nhất trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị là đã khẳng định sự thống nhất rất cao của Trung ương và thông qua các điều chỉnh lớn về mô hình tổ chức Đảng, tạo nền tảng thể chế mới, đồng thời đặt con người làm trung tâm, văn hóa làm nền tảng và lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số để tạo động lực mới phát triển đất nước.