Dữ liệu - Trụ cột chiến lược cho phát triển

Cơ quan thống kê quốc gia giữ vai trò đặc biệt trong hệ sinh thái dữ liệu.

Thống kê - Trụ cột bảo đảm chất lượng của hệ sinh thái dữ liệu

Trong hệ sinh thái dữ liệu quốc gia, dữ liệu đến từ nhiều nguồn và chủ thể khác nhau nhưng không phải tất cả đều dùng trực tiếp cho quản lý nhà nước. Trong đó, dữ liệu thống kê là nguồn đáng tin cậy nhất, được chuẩn hóa, kiểm chứng và tích hợp, bảo đảm chính xác, đầy đủ, kịp thời và kết nối hiệu quả, đáp ứng yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, liên thông” và sử dụng chính thống trong các cơ quan nhà nước phục vụ quản lý điều hành.

Cơ quan thống kê quốc gia giữ vai trò đặc biệt trong hệ sinh thái dữ liệu, bảo đảm chất lượng, tính khách quan và kịp thời của số liệu thông qua việc điều phối và áp dụng thống nhất các chuẩn mực thống kê. Qua đó, cơ quan này thiết lập “ngôn ngữ chung” cho dữ liệu quốc gia, giúp dữ liệu được thu thập, biên soạn thống nhất và có thể so sánh trong nước, quốc tế. Với phương pháp khoa học và quy trình chặt chẽ, cơ quan thống kê có khả năng tổng hợp, kiểm chứng, hạn chế sai lệch và bảo đảm thông tin minh bạch, chính xác, đáng tin cậy.

Cơ quan thống kê quốc gia giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm chất lượng, tính khách quan và thống nhất của dữ liệu, đồng thời thiết lập “ngôn ngữ chung” giúp dữ liệu có thể so sánh, chia sẻ trong nước và quốc tế. Nhờ phương pháp khoa học và quy trình chặt chẽ, cơ quan này có khả năng tổng hợp, kiểm chứng, hạn chế sai lệch và cung cấp thông tin minh bạch, tin cậy.

Thống kê nhà nước giữ vai trò trung tâm, bảo đảm chất lượng và tính thống nhất của dữ liệu.

Thực tiễn cho thấy, dữ liệu thống kê ngày càng phong phú, kịp thời, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, điều hành và đánh giá chính sách, đồng thời phản ánh các mô hình phát triển mới. Đây cũng là nền tảng nâng cao uy tín quốc gia và tạo niềm tin với nhà đầu tư.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc khẳng định vai trò của cơ quan thống kê là điều kiện quan trọng để xây dựng hệ sinh thái dữ liệu quốc gia chất lượng, minh bạch và bền vững.

Cơ quan thống kê quốc gia – “Người giám hộ dữ liệu”

Ra đời từ năm 1946, Ủy ban Thống kê Liên hợp quốc đã đặt nền tảng chuẩn mực cho hoạt động thống kê toàn cầu. Theo đó, mọi quốc gia đều có hệ thống thống kê nhà nước, với cơ quan thống kê quốc gia giữ vai trò sản xuất, công bố dữ liệu chính thức, điều phối hệ thống và đại diện hợp tác quốc tế.

Thực tiễn cho thấy, nhiều quốc gia đặt cơ quan thống kê ở vị trí cao trong bộ máy nhà nước. Điển hình như Hàn Quốc đã nâng cấp cơ quan thống kê thành Bộ Dữ liệu và Thống kê, trở thành trung tâm điều phối dữ liệu quốc gia.

Để có được thông tin thống kê chất lượng, đáng tin cậy phục vụ lãnh đạo, quản lý, điều hành và từ thực tiễn thống kê thế giới cho thấy, để thực hiện tốt vai trò “giám hộ dữ liệu”, cần bảo đảm một số điều kiện cơ bản sau:

Quốc gia phải có hệ thống thống kê nhà nước, trong đó cơ quan thống kê quốc gia là tổ chức duy nhất chịu trách nhiệm sản xuất, công bố thông tin thống kê chính thức, đồng thời điều phối hệ thống thống kê và đại diện quốc gia trong hợp tác quốc tế. Cơ quan thống kê quốc gia thực hiện vai trò trung tâm trong hệ sinh thái dữ liệu quốc gia; là “người giám hộ dữ liệu” của hệ thống dữ liệu công, chịu trách nhiệm điều phối, chuẩn hóa và bảo đảm chất lượng thông tin phục vụ quản lý nhà nước. Vai trò này ngày càng trở nên quan trọng khi hệ sinh thái dữ liệu ngày càng mở rộng, bao gồm cả dữ liệu hành chính, dữ liệu lớn và các nguồn dữ liệu từ khu vực tư nhân.

Dữ liệu thống kê ngày càng phong phú, kịp thời, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, điều hành và đánh giá chính sách.

Để thực hiện tốt vai trò “giám hộ dữ liệu”, cần bảo đảm các điều kiện cốt lõi: có hệ thống thống kê nhà nước thống nhất; tổ chức theo mô hình phù hợp (thường là ngành dọc); tuân thủ chuẩn mực quốc tế; bảo đảm độc lập chuyên môn; và được trao quyền tiếp cận dữ liệu cùng nguồn lực, công nghệ hiện đại.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế dữ liệu phát triển mạnh mẽ, việc xây dựng hệ sinh thái dữ liệu quốc gia đang trở thành một yêu cầu tất yếu đối với mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, hệ sinh thái dữ liệu quốc gia đang từng bước được hình thành với các trụ cột quan trọng như hạ tầng dữ liệu, các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ chế chia sẻ dữ liệu và mô hình quản trị dữ liệu thống nhất. Trong quá trình đó, việc củng cố vị thế của cơ quan thống kê với vai trò trung tâm trong chuẩn hóa, điều phối và bảo đảm chất lượng dữ liệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi dữ liệu ngày càng trở thành nền tảng của quản trị hiện đại, thống kê không chỉ là công cụ đo lường mà còn giữ vai trò bảo đảm tính tin cậy và minh bạch của hệ thống dữ liệu quốc gia.

Trung tâm Dữ liệu quốc gia đạt Uptime Tier IV đầu tiên tại Việt Nam Chiều 8/8, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Bộ Công an tổ chức Lễ nhận chứng chỉ Uptime Tier IV giai đoạn thiết kế.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực thi hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân do Bộ Công an chủ trì xây dựng được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 9, chính thức có hiệu lực thi hành từ hôm nay.

Đảm bảo an ninh, an toàn, ứng dụng dữ liệu số phục vụ bầu cử Ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ đi bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Nhân dịp này, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người Phát ngôn Bộ Công an đã trả lời phỏng vấn về việc triển khai nhiệm vụ đảm bảo môi trường an ninh, an toàn, bảo đảm tốt quyền bầu cử của công dân; khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID phục vụ bầu cử.

TS. Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính