Chuyện về chú Hai Đức: Từ trinh sát An ninh thời chiến đến "người truyền lửa" Hội Cựu CAND thời bình

Đại tá Lê Văn Đức đi đầu trong quá trình vận động thành lập Hội Cựu CAND tỉnh Trà Vinh (cũ).

Vóc người nhỏ nhắn mà răn rỏi, làn da ngâm với bước đi vững chắc và đôi tay thành thạo sử dụng máy cắt, máy khoan sửa lại chiếc ghế ngồi long đinh, gãy chân hay làm ra chiếc kệ nhiều ngăn úp nồi, thao, rỗ… từ những ống nhựa dẫn nước; thoạt trông cứ ngỡ chú Lê Văn Đức là một lão nông dạn dày sương nắng.

Trò chuyện với chú, tôi còn được biết, hệ thống điện, nước trong nhà có hư hỏng gì hay lắp thêm bộ phận lọc nước phèn, lọc vôi từ nước "phông-tên" để sinh hoạt gia đình đều do chú tự làm, bởi các con của chú có gia đình "ở riêng"; hàng ngày chú và thiếm "vui hưởng" chiều về với căn nhà cấp 4 đã xây dựng cơ bản trong khuôn viên nhiều hoa kiểng, tọa lạc tại khóm 9, phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long.

Chưa hết, chú còn tự lái xe honda đi chợ mua thức ăn hay đi họp hội ở khóm, ở phường khi được mời… Và hãy còn rất nhiều "việc nhà", việc chăm sóc vườn cây, ao cá do "một tay" chú Lê Văn Đức tự làm lấy. Đôi nét về chú Hai - chú Lê Văn Đức - như thế, mấy ai biết chú đã 86 tuổi! Cái tuổi mà rất nhiều người đã gối mỏi, chân chồn, tay run, nhớ nhớ quên quên. Chú Hai thì không quên chuyện tham gia kháng chiến, nhớ rất cụ thể những mốc sự kiện thành lập và xây dựng Hội Cựu CAND tỉnh Trà Vinh.

Giọng nam cao, chú Hai hào sảng cho biết: Ngày 16/8/2023, dù đã 83 tuổi, chú Hai - tức Đại tá Lê Văn Đức, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh Trà Vinh - được Đảng ủy - Ban Giám đốc Công an tỉnh Trà Vinh giới thiệu và đề cử tham dự Đại hội thành lập Hội Cựu CAND Việt Nam và được bầu vào Ban Chấp hành Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam nhiệm kỳ 2023 - 2028.

Ngay sau Đại hội, trở về Trà Vinh chú báo cáo và Đảng ủy - Ban Giám đốc Công an tỉnh Trà Vinh hoàn thành thủ tục đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành quyết định thành lập Ban Vận động thành lập Hội Cựu Công an nhân dân tỉnh Trà Vinh vào ngày 05/10/2023, và giao nhiệm vụ trưởng Ban Vận động cho chú Hai. Khi này, ở Trà Vinh, với sự vận động của Ban Liên lạc Cựu CAND tỉnh đã có hơn 500 cán bộ chiến sỹ Công an nghỉ hưu tự nguyện tham gia làm hội viên Cựu CAND. Tiếp nhận nhiệm vụ vận động phát triển hội viên từ Ban Liên lạc, chú Hai chủ động xây dựng kế hoạch phân công các thành viên Ban Vận động trực tiếp xuống các địa bàn cơ sở tìm hiểu, vận động Cựu CAND vào Hội; chú tích cực phối hợp với các đơn vị chức năng liên quan của Công an tỉnh vận hành quy trình, thủ tục với quyết tâm thành lập Hội Cựu CAND tỉnh trong thời gian sớm nhất.

Đại tá Lê Văn Đức: Bản lĩnh người chiến sỹ An ninh qua hai thời kỳ.

Đến đầu năm 2024, qua hai tháng vận động, với sự chỉ đạo sâu sát của chú Hai, ở tỉnh Trà Vinh đã tăng lên 722 hội viên. Ngày 17/01/2024, Ủy ban nhân dân tỉnh có quyết định cho phép thành lập Hội Cựu CAND tỉnh Trà Vinh; thì chỉ hai ngày sau, tức ngày 19/01/2024, với sự chuẩn bị thận trọng, tỉ mỉ và tham mưu, đề xuất của Ban Vận động cùng các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh, Đại hội thành lập Hội Cựu CAND tỉnh Trà Vinh được tiến hành và chú Hai, dù đã 84 tuổi vẫn được Đại hội tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội Cựu CAND tỉnh Trà Vinh nhiệm kỳ 2023 - 2028.

Với nhiệm vụ Chủ tịch Hội Cựu CAND tỉnh, chú Hai luôn là cánh chim đầu đàn của hội viên Cựu CAND toàn tỉnh. Chú phân công từng ủy viên Ban Thường vụ, Ban Chấp hành phụ trách công tác hội ở từng địa bàn cụ thể; trước hết phải tập trung phát triển hội viên và xây dựng tổ chức hội. Song song đó, căn cứ vào tình hình thực tế của Hội, chú Hai quyết định thành lập các bộ phận giúp việc cho Ban Thường vụ Hội tỉnh gồm: Văn phòng, tổ Tổ chức chính sách, tổ Kinh tế tài chính và tổ Tuyên truyền; chỉ đạo các bộ phận chuyên môn xây dựng quy chế hoạt động như: Quy chế làm việc của Ban Chấp hành, Quy chế làm việc của Ban Kiểm tra, Quy chế thi đua khen thưởng; riêng chú trực tiếp dự thảo Quy chế quản lý tài chính - tài sản và Quy chế quản lý và sử dụng con dấu của Hội tỉnh.

Mặt khác, chú chủ động phân công đồng chí Phó Chủ tịch thường trực của Hội phối hợp xây dựng chương trình phối hợp hoạt động với Hội Cựu Chiến binh tỉnh giai đoạn 2024 - 2029; còn chú cùng với Văn phòng và phòng Tổ chức cán bộ của Công an tỉnh xây dựng kế hoạch thực hiện Chỉ thị 08 của Bộ trưởng Bộ Công an và tổ chức triển khai quán triệt đến các đơn vị Công an cấp tỉnh, cấp xã và tổ chức hội Cựu Công an nhân dân các cấp trong tỉnh. Về việc thành lập Hội Cựu CAND cấp huyện, hễ nơi nào có khó khăn, vướng mắc hoặc chưa có được sự đồng thuận của các ngành liên quan, chú Hai đều tranh thủ xuống từng nơi để vận động, giải thích, tranh thủ sự quan tâm lãnh chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương.

Giữ trọn bản lĩnh "Thép" ở tuổi 86: Hành trình cống hiến không ngừng nghỉ của một nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh.

Đến ngày 07/6/2024, 9/9 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Trà Vinh đã thành lập xong Hội Cựu CAND và chính thức đi vào hoạt động. Các Hội cấp huyện đã thực hiện tốt sự chỉ đạo của chú Hai về việc phát triển hội viên và thành lập chi hội cấp xã. Tính đến ngày 26/3/2025, 102/104 xã, phường, thị trấn đã thành lập xong chi hội Cựu Công an nhân dân; còn 02 xã chưa thành lập chi hội do số hội viên còn ít, chưa đủ điều kiện. Khi này, toàn tỉnh Trà Vinh đã có 1.630 hội viên Hội Cựu CAND, tăng 910 hội viên sau 05 tháng kể từ khi Đại hội thành lập Hội Cựu CAND tỉnh. Đây là kết quả tiêu biểu từ sự chỉ đạo sâu sát của chú Hai mà không phải ai cũng làm được. Bởi với chú: Làm việc gì cũng phải xuất phát từ cái tâm, vì cái chung, không tư lợi, làm bằng hết khả năng của mình với quyết tâm cao nhất trong chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện.

Tháng 6/2025, thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng về việc không tổ chức cấp huyện, thực hiện chính quyền hai cấp và sáp nhập cấp xã để mở rộng quy mô phát triển; Trà Vinh có 41 đơn vị hành chính xã, phường. Nhạy bén với thực tiễn diễn ra, chú Hai đã khẩn trương làm việc với các bộ phận chức năng và cơ quan liên quan ban hành quyết định thành lập 41 chi hội Cựu CAND cấp xã và chỉ định cụ thể chi hội trưởng, chi hội phó. Khi này, về việc ký kết kế hoạch phối hợp hoạt động với Hội Cựu chiến binh, toàn tỉnh đã có 6/9 Hội cấp huyện, 65/102 chi hội cấp xã đã hoàn thành.

Tháng 7/2025, ba tỉnh Vĩnh Long, Trà Vinh và Bến Tre hợp nhất lấy tên là tỉnh Vĩnh Long. Theo đó, Hội Cựu CAND ba tỉnh cũng sáp nhập thành Hội Cựu CAND tỉnh Vĩnh Long. Và theo nguyên vọng cá nhân với lý do tuổi cao (85 tuổi), sức yếu, sức khỏe không cho phép, chú Hai chỉ tham gia làm ủy viên Ban Thường vụ của Hội Cựu CAND tỉnh, và khi cần thì chú tham gia ý kiến đóng góp vào những hoạt động trọng tâm, dài hạn hay những vấn đề mới, "nhạy cảm" phát sinh… chứ không đảm nhận một nhiệm vụ cụ thể. Và phục vụ cho việc chuẩn bị Đại hội Đại biểu Hội Cựu CAND Việt Nam lần thứ II, chú Hai đã gởi đơn đề nghị Trung ương Hội cho thôi tham gia ủy viên Ban Chấp hành.

Tiếp xúc với chúng tôi vào một ngày tháng 9/2026, chú Hai mang ra một tập tài liệu dày cộp với những trang viết tay rõ ràng từng chữ của chú. Trong đó, chú ghi chép tỉ mỉ ngày tháng năm Hội tỉnh ban hành văn bản gì, Hội cấp huyện nào, chi hội nào thành lập với ban lãnh đạo là ai (số điện thoại liên hệ là gì), có bao nhiêu hội viên (nam, nữ); ngày tháng năm hội cấp huyện nào, chi hội nào ký kết chương trình phối hợp hoạt động với Hội Cựu chiến binh… Tất cả các trang viết tay ấy, chú Hai chụp ảnh và sử dụng máy tính bảng đưa lên lưu trữ trên "dữ liệu đám mây". Chú Hai cho biết, hàng ngày chú đều dành thời gian dùng iPad xem báo, YouTube, Tiktok để nắm tình hình thời sự, đời sống xã hội… Một thói quen thận trọng, tỉ mỉ, khách quan, chuẩn xác, kịp thời sử dụng công nghệ mới ở cái tuổi 86 như chú Hai quả là đáng kính. Tất cả rất có thể là nhờ quá trình tự tìm học, rèn luyện, tích lũy, trải đời qua hoạt động thực tiễn đã làm nên một tính cách trân quý của chú Hai. Thói quen ấy, tính cách ấy có rất nhiều điểm tương đồng với đặc điểm của một chiến sỹ An ninh nhân dân từ xưa đến nay.

Đại tá Lê Văn Đức: Tấm gương sáng trọn đời vì sự nghiệp An ninh Nhân dân.

Ngược dòng thời gian về những tháng năm gian giao, hiểm nguy trong kháng chiến những năm 1960. Chàng thanh niên Lê Văn Đức sinh năm 1940, xuất thân bần nông, với ý thức đánh đuổi ngoại xâm, giải phóng quê hương, tham gia và được giao nhiệm vụ Tổ trưởng Công trường xã Bình Phú (huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh trước đây) từ ngày 17/7/1961, rồi sau đó được chuyển qua Ban Hậu cần của cùng Ban Quân sự xã Bình Phú. Ngày 28/5/1965, với chí khí quả cảm, chàng thanh niên ấy được rút về làm trinh sát bảo vệ chính trị của Ban An ninh huyện Càng Long; đến ngày 06/6/1966 được rút lên làm trinh sát bảo vệ chính trị của Ban An ninh tỉnh Trà Vinh; rồi tháng 5/1970 được giao nhiệm vụ Phó đội trưởng trinh sát bảo vệ chính trị.

Tháng 12/1974, ở tuổi 34 trưởng thành với khả năng chỉ huy, quán xuyến mọi việc đảm bảo an toàn cho cán bộ các cấp, anh trung niên Lê Văn Đức được giao nhiệm vụ Phó bí thư chi bộ, Phó Tiểu Ban bảo vệ chính trị, thuộc Ban An ninh tỉnh Trà Vinh cho đến ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4/1975. Điểm qua những mốc thời gian tham gia kháng chiến ấy thì chưa đủ với những gì chú Hai đã hy sinh, mất mác, cống hiến cho sự nghiệp đánh đuổi ngoại xâm. Bởi trong khói lửa chiến tranh đó, với hoàn cảnh gia đình bốn con nhỏ dại, chú Hai không trực tiếp tham gia diệt ác trừ gian mà phụ trách công tác bảo vệ an toàn cơ quan Tỉnh ủy và Ban An ninh tỉnh Trà Vinh. Nhiệm vụ bảo vệ thời bấy giờ đâu chỉ là canh gác lối vào lối ra nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn kẻ xấu, kẻ gian xâm nhập, trà trộn phá hoại; mà nhiệm vụ chính của người chiến sỹ An ninh bảo vệ cơ quan Đảng là tìm ra kẻ nội gián ẩn náo trong nội bộ; tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân cư ngụ chung quanh khu vực luôn đề cao ý thức cảnh giác phòng ngừa kẻ địch đột nhập chống phá; khi phát hiện hoặc nghi ngờ có người lạ thì biết cách cầm chân và bí mật báo tin cho lực lượng bảo vệ.

Gian nan nhất là khi cơ quan Đảng di dời nơi làm việc. Bởi trước khi cơ quan Đảng đến đặt nơi hoạt động thì lực lượng An ninh phải đi trước để "quét địa bàn". "Quét địa bàn" là việc cán bộ An ninh phải nắm tình hình xem có người nào đáng nghi hay là tay sai, thông gian với kẻ địch đang "nằm vùng"; hoặc có người dân nào có tư tưởng chưa tin vào lực lượng cách mạng… để kịp thời ngăn chặn, bắt giữ hay vận động, giáo dục phù hợp với từng loại đối tượng; hướng dẫn người dân biết cách phát hiện kẻ gian, biết cách truyền tin cho lực lượng chức năng; đảm bảo tuyệt đối an toàn khi cơ quan Đảng đến đóng quân và hoạt động.

Tuổi 86 của người chiến sỹ An ninh: Bàn tay chai sạn dựng xây nghĩa tình đồng đội.

Trong 9 năm thực hiện nhiệm vụ bảo vệ cơ quan Tỉnh ủy và Ban An ninh tỉnh (Công an tỉnh ngày nay) trong kháng chiến ấy, chú Hai đã cùng đồng đội bảo vệ an toàn tuyệt đối cho cơ quan và cán bộ lãnh đạo Tỉnh ủy, dù Tỉnh ủy có 6 lần di dời nơi làm việc để kịp thời lãnh chỉ đạo toàn đảng, toàn quân, toàn dân chiến đấu giải phóng quê hương.

Tháng 6/1976, sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, hai tỉnh Trà Vinh và Vĩnh Long hợp nhất lấy tên là tỉnh Cửu Long, chú Hai được giao Quyền Trưởng phòng Bảo vệ Cơ quan Văn hóa tư tưởng, thuộc Ty Công an Cửu Long; đến tháng 9/1979 được bổ nhiệm làm Trưởng phòng Bảo vệ Cơ quan Văn hóa tư tưởng. trong những năm đầu giải phóng này, chú Hai cùng đồng đội hoàn thành tốt nhiệm vụ truy quét số tàn quân ngụy quân, ngụy quyền trốn trình diện và cải huấn số tàn quân.

Mặt khác, chú và đồng đội phối hợp các đơn vị nghiệp vụ liên quan hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chống bọn phản động lợi dụng ngụy quân ngụy quyền và tôn giáo để phá rối tình hình. Tháng 7/1982, chú Hai được bổ nhiệm làm Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy An ninh thuộc Công an tỉnh Cửu Long. Với cương vị mới, nhiệm vụ mới, chú Hai vẫn luôn phát huy tinh thần dũng cảm, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ; chỉ huy lực lượng tìm ra và xử lý thích ứng gần 50 tên nội gián ẩn nấp trong đội ngũ cán bộ nhân viên các cấp ở tỉnh.

Tháng 5/1992, tỉnh Cửu Long tách ra thành tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh, với cấp bậc hàm Đại tá, chú Hai được tín nhiệm bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Công an tỉnh Trà Vinh, tiếp tục phụ trách lực lượng An ninh. Từ năm 1992 đến năm 1995, chú Hai đã chỉ đạo lực lượng An ninh tỉnh Trà Vinh phối hợp với Công an cấp huyện, cấp xã lập nhiều thành mới trong triệt xóa các nhóm tà giáo, lợi dụng tôn giáo để trục lợi, để gây bất ổn tình hình an ninh - trật tự địa phương…

Tháng 01/1996, bởi hoàn cảnh gia đình riêng, dù mới 55 tuổi, chú Hai xin nghỉ hưu trước tuổi. Từ năm 1996 đến 2023, dù phải luôn vất vả với cuộc sống đời thường nhưng chú Hai vẫn luôn thể hiện là một chiến sỹ An ninh bản lĩnh vững vàng vượt qua nhiều sóng gió, giữ vững phẩm chất một cán bộ sỹ quan cao cấp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.

Trước khi chia tay chú Hai, chúng tôi còn được xem nhiều hình ảnh chú dự đại hội, hội nghị ở các ngành trong tỉnh và Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam. Hình chú trang nghiêm trong lễ chào cờ với bộ lễ phục Công an nhân dân đeo đầy huân huy chương gợi cho chúng tôi phần nào về sự cống hiến to lớn của chú cho sự nghiệp giải phóng và gìn giữ an ninh - trật tự cho quê hương đất nước. Sự cống hiến của chú đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận, tặng thưởng 1 Huân chương Kháng chiến hạng nhất, 1 Huân chương Quyết thắng hạng nhất, 1 Huân chương Giải phóng hạng ba, 1 Huân chương Chiến công hạng nhất, 1 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng ba; Huy hiệu 40, 50, 55, 60 năm tuổi Đảng cùng nhiều danh hiệu thi đua khen thưởng của các ngành, các cấp.

14 năm tham gia kháng chiến, 21 năm làm cán bộ lãnh đạo quản lý trong lực lượng Công an nhân dân thời bình, chú Hai trở về cuộc sống đời thường của một công dân với số âm tài sản. Được sự sẻ chia, giúp đỡ của đồng chí đồng đội, chú đã 15 năm lầm lũi lên rừng khai phá đất hoang, dãi gió dầm sương canh tác nhiều loại cây trồng. Giờ đây chú an yên trong khuôn viên vùng ngoại ô tỉnh lẻ yên bình. Và khi ngành Công an hay chính quyền địa phương cần chú, chú sẳn sàng giúp hơi sức còn lại mà không màng thù lao bối dưỡng, miễn là vì cái chung, vì lợi ích cộng đồng, vì sự cần thiết của lực lượng Công an nhân dân. Chuyện về người chiến sỹ An ninh - Đại tá Lê Văn Đức - là thế đó!

Vĩnh Long: Thành lập Hội Cựu CAND xã Nhị Trường, nhiệm kỳ 2026 - 2031 Ngày 27/8/2026, tại Hội trường Công an xã Nhị Trường, tỉnh Vĩnh Long đã diễn ra Đại hội thành lập Hội Cựu Công an nhân dân (CAND) xã Nhị Trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Vĩnh Long: Thành lập Hội Cựu CAND phường Tân Ngãi, nhiệm kỳ 2026 - 2031 Ngày 28/8/2026, được sự thống nhất của Lãnh đạo Hội Cựu Công an nhân dân (CAND) tỉnh Vĩnh Long, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân và Công an phường Tân Ngãi, Hội Cựu CAND phường Tân Ngãi đã long trọng tổ chức Đại hội lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Vĩnh Long: Thành lập Hội Cựu CAND xã Cầu Ngang, nhiệm kỳ 2026 - 2031 Ngày 11/9/2026, tại Hội trường của Công an xã Cầu Ngang, tỉnh Vĩnh Long đã diễn ra Đại hội thành lập Hội Cựu Công an nhân dân (CAND) xã Cầu Ngang lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.