80 năm CAND Việt Nam cùng toàn dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

80 năm qua, lực lượng CAND luôn “Trung thành với Đảng - tận tụy với dân - vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc – kỷ nguyên độc lập, tự do và Chủ nghĩa xã hội. Để bảo vệ thành quả cách mạng và xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, ngày 19/8/1945, lực lượng Công an nhân dân (CAND) Việt Nam chính thức được thành lập.

Trong 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, bên cạnh việc bảo đảm vững chắc an ninh, trật tự, lực lượng CAND đã có nhiều đóng góp rất quan trọng và hiệu quả trong công tác tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước về bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; chủ động đề xuất nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật quan trọng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước.

Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh, phức tạp, Bộ Công an đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương trong xây dựng nền an ninh nhân dân (ANND), gắn với nền Quốc phòng toàn dân (QPTD), thế trận ANND với thế trận QPTD và thế trận “lòng dân” vững chắc, góp phần rất quan trọng cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ.

Ngay từ những ngày đầu, khi chính quyền cách mạng còn non trẻ, phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách “thù trong giặc ngoài”. Trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc" đó, lực lượng Công an nhân dân đã kề vai, sát cánh cùng Quân đội nhân dân, dựa vào Nhân dân để bảo vệ thành công Lễ Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945 và Cuộc Tổng tuyển cử Quốc hội đầu tiên ngày 6/1/1946 - hai sự kiện chính trị trọng đại, khẳng định chủ quyền quốc gia và nền tảng của thể chế dân chủ mới. Đây là những chiến công đầu trong trang sử vẻ vang của lực lượng CAND Việt Nam.

Tiếp nối chiến công đó, lực lượng Công an đã kịp thời phát hiện, trấn áp, bóc gỡ nhiều tổ chức đảng phái phản động, tiêu biểu nhất là vụ triệt phá tổ chức phản động tại số 7 phố Ôn Như Hầu (nay là phố Nguyễn Gia Thiều, Hà Nội), chiếm và tiếp quản 40 trụ sở Quốc dân Đảng, bắt 100 tên phản động, làm thất bại âm mưu đảo chính lật đổ chính quyền do liên minh phản cách mạng giữa Quốc dân Đảng cấu kết với thực dân Pháp tiến hành.

Ở vùng giải phóng và căn cứ địa cách mạng, lực lượng Công an đã phối hợp chặt chẽ với Quân đội, các ngành chức năng, bám dân, dựa vào nhân dân, vận động nhân dân thực hiện sâu rộng phong trào “Ba không”, “Ngũ gia liên bảo"..., tạo thế trận an ninh Nhân dân vững chắc, bảo vệ tuyệt đối an toàn các cơ quan đầu não của Đảng, Chính phủ, căn cứ địa kháng chiến và các chiến dịch quân sự trọng yếu; đồng thời trực tiếp chiến đấu đánh sâu vào vùng địch tạm chiếm, phá tề, trừ gian, diệt ác, góp phần làm tan rã hệ thống kìm kẹp của địch, tạo thuận lợi cho quần chúng nổi dậy, cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân làm nên các chiến thắng trong chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, mà đỉnh cao là chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lực lượng CAND tiếp tục lập được nhiều chiến công xuất sắc trên cả chiến trường miền Nam và bảo vệ hậu phương lớn miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Tại miền Bắc, lực lượng CAND đã vận dụng nhiều phương thức, biện pháp đấu tranh, phát động rộng rãi, mạnh mẽ phong trào “Bảo mật phòng gian”, “Bảo vệ trị an”, “Phòng gian, phòng hỏa, phòng tai nạn trong quần chúng Nhân dân, phòng ngừa, phát hiện và kịp thời dập tắt các tổ chức gián điệp cài lại, phát hiện, bắt giữ hàng trăm toán với hàng ngàn tên gián điệp biệt kích, trấn áp kịp thời các tổ chức phản động nhen nhóm; góp phần quan trọng làm thất bại chiến tranh tâm lý, chiến tranh phá hoại của địch...

Trên chiến trường miền Nam, các lực lượng An ninh đã phát huy cao độ tinh thần chủ động, sáng tạo, tự học, tự cường, dựa chắc vào nhân dân, phối hợp chặt chẽ với phong trào quần chúng và các lực lượng vũ trang cách mạng, liên tục tiến công địch trên khắp các mặt trận cả rừng núi, đồng bằng, nông thôn và thành thị; tổ chức diệt ác, phá kìm, phá các khu dồn dân, ấp chiến lược, góp phần đập tan các kế hoạch càn quét “tìm diệt, bình định" của địch...

Đặc biệt, lực lượng An ninh đã cùng quân và dân miền Nam đồng loạt tiến công và đánh địch trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, cuộc tiến công chiến lược năm 1972, và đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau ngày 30/4/1975, lực lượng CAND cả nước tiếp tục bước vào trận chiến mới với khí thế mới, và hành trang vẻ vang của mình, nhưng cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn, gian khổ và hy sinh. Dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng và sự quản lý, tập trung, thống nhất của Nhà nước, lực lượng CAND đã phát động phong trào “Quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc", cùng với Quân đội nhân dân, các cấp, các ngành và quần chúng Nhân dân tích cực củng cố và xây dựng chính quyền cách mạng ở vùng mới giải phóng, tổ chức quản lý, cải tạo binh lính, nhân viên của chế độ cũ, truy quét tàn quân địch...

Chiến công điển hình, có ý nghĩa chính trị - xã hội rất to lớn của lực lượng CAND thời kỳ này là đấu tranh thành công Chuyên án mang bí số KHCM 12, đập tan hoàn toàn âm mưu và hoạt động của tổ chức phản cách mạng “Mặt trận thống nhất các lực lượng yêu nước giải phóng Việt Nam” do Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh cầm đầu, được các thế lực thù địch, phản động quốc tế hỗ trợ và tiếp sức hòng lật đổ chính quyền nhân dân.

Bước vào thời kỳ đổi mới (từ năm 1986 đến nay), lực lượng CAND đã cùng với Quân đội nhân dân, các cấp, các ngành bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; phát huy tốt vai trò nòng cốt trong xây dựng nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân gắn với nền QPTD, thế trận QPTD và thế trận “lòng dân” vững chắc, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia bảo đảm an ninh, trật tự. Với sự ủng hộ, giúp đỡ của Nhân dân, sự hiệp đồng chặt chẽ của Quân đội nhân dân, các cấp, các ngành Trung ương và địa phương, lực lượng CAND đã giải quyết hiệu quả nhiều vấn đề an ninh từ cơ sở, từ sớm, từ xa, đồng thời thực hiện tốt chức năng tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước về nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tuyệt đối an toàn hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các sự kiện chính trị, văn hóa, xã hội, đối ngoại đặc biệt quan trọng của đất nước, các mục tiêu, công trình trọng điểm.

Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được thực hiện quyết liệt, bài bản, xử lý nhiều vụ án lớn, có sức răn đe, cảnh tỉnh và giáo dục cao. Điều tra làm rõ, xử lý nhiều đường dây, tổ chức phạm tội lớn, xuyên quốc gia gây bức xúc, bất an trong xã hội, được Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.

Gương mẫu trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng, toàn lực lượng CAND đã thống nhất, quyết tâm rất cao, đi đầu thực hiện tinh gọn tổ chức lực lượng, bỏ cấp trung gian, không tổ chức Công an cấp huyện, tập trung xây dựng Công an xã vững mạnh, bám cơ sở, về chuyển đổi số trong cả nước; chủ động rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, triển khai dịch vụ công trực tuyến thiết yếu, cấp bách, tạo thuận lợi cho Nhân dân. Với tinh thần “lúc dân cần, lúc dân khó có Công an", bên cạnh việc thực hiện tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, đấu tranh trấn áp tội phạm, cùng với Quân đội nhân dân và ngành y tế, CAND luôn là một lực lượng quyết liệt trong phòng, chống dịch bệnh, tích cực tham gia khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, cứu nạn, cứu hộ, được Đảng, Nhà nước và Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao, thật sự trở thành một “điểm tựa bình yên" của Nhân dân.

Thời gian qua, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, hưởng ứng phong trào “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”, Bộ Công an đã chủ động, tích cực cùng với các ban, bộ, ngành Trung ương và các địa phương triển khai chương trình xây dựng nhà ở cho các hộ gia đình có công với cách mạng, gia đình chính sách, đồng bào dân tộc thiểu số, hộ nghèo, cận nghèo, người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, lũ lụt, đồng thời, đã huy động các nguồn lực để góp phần quan trọng hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước.

Trong giai đoạn từ năm 2019 đến nay, Bộ Công an đã chủ trì vận động và phối hợp với các địa phương xây dựng hơn 29.100 ngôi nhà, với kinh phí hơn 1.450 tỷ đồng, cùng nhiều điểm trường, trường học, bệnh viện ở Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, phát triển kinh tế và sự ổn định về an ninh, trật tự tại các địa bàn chiến lược.

80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng CAND luôn tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, luôn nêu cao tinh thần tận tụy, sẵn sàng xả thân vì đất nước, lấy lợi ích của Tổ quốc, của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất để phấn đấu, sẵn sàng đem hết sức lực, tài trí và cả tính mạng đóng góp vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và làm tròn nghĩa vụ quốc tế vẻ vang.

Trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, gần 15 ngàn cán bộ, chiến sĩ CAND đã anh dũng hy sinh, hơn 5 ngàn đồng chí đã hiến dâng một phần xương máu, hàng trăm đồng chí bị địch bắt, tù đày, bị tra tấn dã man, trong đó có nhiều tấm gương chiến công bất diệt, để lại sự khâm phục, tự hào trong Nhân dân, như: Anh hùng, liệt sĩ Võ Thị Sáu; Anh hùng Nguyễn Thị Lợi; Anh hùng, liệt sĩ Bùi Thị Cúc; Anh hùng, liệt sĩ Trần Văn Hoàng...

Ngày nay, đất nước đã hòa bình, thống nhất, nhưng hằng ngày trên mặt trận bảo vệ an ninh, trật tự, cán bộ, chiến sĩ CAND vẫn tràn đầy nhiệt huyết cống hiến và sẵn sàng hy sinh để cuộc sống của Nhân dân được bình yên, hạnh phúc. Hàng ngàn tấm gương cán bộ, chiến sĩ Công an anh dũng hy sinh trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ Nhân dân, trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng thời đại Hồ Chí Minh, khẳng định truyền thống vẻ vang “vì nước quên thân, vì dân phục vụ” của lực lượng CAND Việt Nam. Ghi nhận những đóng góp và thành tích đặc biệt xuất sắc, lực lượng CAND đã năm lần được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác của Đảng, Nhà nước và bạn bè quốc tế.

Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng và hạnh phúc của dân tộc Việt Nam, quyết tâm thực hiện thắng lợi hai mục tiêu chiến lược 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước; với khát vọng vào năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Bên cạnh những thời cơ, thuận lợi, vẫn còn không ít khó khăn, thách thức; bốn nguy cơ mà Đảng ta chỉ ra vẫn còn hiện hữu không thể xem thường; các vấn đề an ninh phi truyền thống, những thách thức toàn cầu như thiên tai, dịch bệnh, an ninh con người tiếp tục diễn biến phức tạp. Các thế lực thù địch, phản động quyết liệt thực hiện âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ” hòng xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang nhân dân; hoạt động của các đối tượng chống đối trong nước và các loại tội phạm diễn biến phức tạp, đặt ra cho lực lượng CAND những yêu cầu, nhiệm vụ mới nặng nề hơn.

Phát huy truyền thống vẻ vang qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, nhận thức sâu sắc mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, lực lượng CAND cần tiếp tục chủ động phối hợp chặt chẽ với các cấp, các ngành tập trung thực hiện hiệu quả một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, luôn giữ vững và kiên định nguyên tắc lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự thống nhất quản lý của Chính phủ đối với CAND. Bất kể lúc nào, ở đâu, trong hoàn cảnh nào lực lượng CAND phải là lực lượng tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; không ngừng học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, đặc biệt là quán triệt thực hiện tốt Sáu điều Bác Hồ dạy CAND và phải coi đó là việc làm thường xuyên, hằng ngày, thành lối sống, nếp nghĩ, cách làm của mỗi cán bộ, chiến sĩ.

Chủ động, tích cực, nghiêm túc quán triệt, cụ thể hóa, tổ chức thực hiện có hiệu quả mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong lực lượng CAND, trực tiếp góp phần quan trọng xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật về an ninh, trật tự, tăng cường đối ngoại, hợp tác quốc tế; đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tạo đà và nền tảng vững chắc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng và thực hiện thành công hai mục tiêu 100 năm phát triển đất nước.

Thứ hai, trong bối cảnh thực hiện cuộc cách mạng tinh gọn để bộ máy của hệ thống chính trị hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân hơn, đòi hỏi lực lượng CAND cần phải có tư duy mới, tầm nhìn mới trong không gian phát triển mới của đất nước, đó không chỉ là tư duy mới về an ninh, trật tự mà còn là tư duy mới về khát vọng vươn lên của dân tộc, trong đó nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của lực lượng CAND là góp phần xây dựng và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, lành mạnh, kiến tạo cho sự phát triển của đất nước. Vì vậy, lực lượng CAND phải tiếp tục nâng cao chất lượng công tác dự báo chiến lược, nắm chắc, nắm sâu, nắm rõ tình hình để chủ động kịp thời tham mưu với Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các cấp những chủ trương, biện pháp bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; chủ động đấu tranh làm thất bại âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ” của các thế lực thù địch, không bị động, bất ngờ trong mọi tình huống, trước mắt, tập trung bảo vệ tuyệt đối an toàn các hoạt động và Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031.

Thứ ba, tập trung xây dựng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ mới, tiếp tục xây dựng tổ chức bộ máy của lực lượng CAND tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; có cơ chế phối hợp, phân công trách nhiệm, phân cấp quản lý cụ thể, rõ ràng, gắn quyền hạn với trách nhiệm và kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong công tác cán bộ, chống chạy chức, chạy quyền. Tiến hành đồng bộ các giải pháp xây dựng các tổ chức Đảng trong sạch vững mạnh, xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Cán bộ, chiến sĩ CAND phải “vừa có đức”, “vừa có tài", thật sự liêm chính, tâm huyết, “vì Đảng, vì dân”. Tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương.

Lực lượng CAND không chỉ dũng cảm đấu tranh với cái xấu, cái sai ngoài xã hội, mà còn phải kiên quyết đấu tranh làm trong sạch chính mình; thường xuyên làm tốt tự phê bình và phê bình, chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý nghiêm các trường hợp cán bộ, chiến sĩ vi phạm pháp luật, kỷ luật, có dấu hiệu suy thoái, “tự diễn biến", "tự chuyển hoá", quan liêu, vô cảm trước những khó khăn, bức xúc và nhu cầu chính đáng của Nhân dân. Tiếp tục thực hiện quyết liệt, đồng bộ, có hiệu quả Nghị quyết số 12-NQ/TW, ngày 16/3/2022 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Thứ tư, lực lượng CAND phải thường xuyên tự tu dưỡng, rèn luyện, quán triệt và thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ kính yêu: “Làm công an thì phải làm cho dân tin, dân yêu, dân ủng hộ. Có dựa vào nhân dân thì công an mới hoàn thành được tốt nhiệm vụ của mình. Nhân dân có hàng triệu tai mắt thì kẻ địch khó mà che giấu được”(1), “Khi nhân dân giúp đỡ ta nhiều thì thành công nhiều, giúp đỡ ta ít thì thành công ít, giúp đỡ ta hoàn toàn thì thắng lợi hoàn toàn"(2), cần nhận thức sâu sắc và nỗ lực cao nhất, phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đổi mới phong cách, lề lối làm việc thực sự gần dân, sát dân, hiểu dân, gương mẫu trước Nhân dân, thường xuyên lắng nghe, tiếp thu ý kiến góp ý, phê bình của Nhân dân; làm cho Nhân dân ngày càng thêm tin yêu, giúp đỡ Công an nhiều hơn; tích cực, chủ động xây dựng thế trận lòng dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đặc biệt coi trọng công tác vận động quần chúng, làm cho phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” thực sự là của toàn dân; tiếp tục tập trung hướng dẫn, xây dựng, nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến, tạo điều kiện thuận lợi để Nhân dân tham gia tích cực hơn nữa trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự tại cơ sở.

Thứ năm, chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng liên quan xây dựng cơ chế huy động sức mạnh của Nhân dân ở trong và ngoài nước tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc từ sớm, từ xa. Lực lượng CAND cần phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào Việt Nam định cư ở nước ngoài ổn định cuộc sống, tiếp tục giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, hướng về Tổ quốc, đóng góp xây dựng đất nước, quê hương giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, “sánh vai với các cường quốc năm châu" như Bác Hồ hằng mong muốn.

Đảng, Nhà nước và Nhân dân luôn mong muốn, kỳ vọng và tin tưởng lực lượng Công an nhân dân Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, luôn nêu cao tinh thần “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, xây dựng lực lượng thực sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, luôn luôn là “thanh bảo kiếm” sắc bén, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao cho, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thời kỳ mới.

(1). Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2011 t.12, tr223

(2). Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2011, t.7, tr270.