Vai trò của báo chí và luật sư trong đời sống xã hội hiện nay ở nước ta

Vai trò của báo chí và luật sư trong đời sống xã hội hiện nay ở nước ta - Ảnh minh họa.

Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, báo chí và luật sư là hai lực lượng xã hội đặc biệt quan trọng, có vai trò đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và Nhân dân trong bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đấu tranh phòng chống tiêu cực, tham nhũng và góp phần xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.

Nếu báo chí là “cầu nối thông tin”, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và diễn đàn của Nhân dân thì luật sư là lực lượng bảo vệ công lý, bảo vệ lẽ phải, góp phần bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh. Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển mạng xã hội và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, vai trò của báo chí và luật sư ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Báo chí - Lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Ngày 21/6/1925, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập Báo Thanh Niên – cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đánh dấu sự ra đời của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam. Trải qua hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, báo chí cách mạng nước ta luôn đồng hành cùng dân tộc trong mọi giai đoạn lịch sử.

Trong thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc, báo chí là vũ khí sắc bén cổ vũ tinh thần yêu nước, đoàn kết toàn dân. Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập hiện nay, báo chí tiếp tục giữ vai trò định hướng dư luận xã hội, tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân; đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Đặc biệt, trong thời đại công nghệ số, báo chí không chỉ đơn thuần đưa tin mà còn góp phần định hình nhận thức xã hội, lan tỏa giá trị nhân văn, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ gìn ổn định chính trị – xã hội.

Nhiều cơ quan báo chí và đội ngũ nhà báo đã dũng cảm đi đầu trong phát hiện, phản ánh các vụ việc tiêu cực, sai phạm; bảo vệ người yếu thế; góp phần thúc đẩy các cơ quan chức năng vào cuộc xử lý, đem lại công bằng cho xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp to lớn, báo chí hiện nay cũng đứng trước nhiều thách thức như: cạnh tranh thông tin trên mạng xã hội, tin giả, tin xấu độc, áp lực “câu view”, thương mại hóa hoạt động báo chí… Điều đó đòi hỏi đội ngũ nhà báo phải giữ vững đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị, tinh thần khách quan, trung thực và trách nhiệm xã hội.

Luật sư - Người bảo vệ công lý và thượng tôn pháp luật

Trong Nhà nước pháp quyền, luật sư giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa.

Theo quy định của Luật Luật sư, luật sư tham gia tố tụng với tư cách người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đương sự; tham gia tư vấn pháp luật, đại diện ngoài tố tụng và thực hiện các dịch vụ pháp lý khác.

Hoạt động nghề luật sư không chỉ là nghề nghiệp mà còn là sứ mệnh xã hội. Người luật sư không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải có bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và lòng nhân văn sâu sắc.

Trong những năm gần đây, đội ngũ luật sư Việt Nam ngày càng phát triển cả về số lượng và chất lượng, đóng góp tích cực vào công cuộc cải cách tư pháp, hoàn thiện pháp luật, phổ biến giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý cho Nhân dân.

Nhiều luật sư không quản khó khăn, áp lực để bảo vệ người yếu thế, người nghèo, người bị oan sai; tham gia phản biện chính sách pháp luật; góp tiếng nói xây dựng xã hội công bằng, dân chủ và văn minh.

Đặc biệt, trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh hiện nay, nhiều luật sư đã tích cực tuyên truyền pháp luật trên không gian mạng thông qua các bài viết, video, tư vấn trực tuyến… góp phần nâng cao ý thức pháp luật cho người dân, hạn chế tranh chấp và vi phạm pháp luật.

Mối quan hệ giữa báo chí và luật sư trong đời sống xã hội

Báo chí và luật sư tuy hoạt động ở hai lĩnh vực khác nhau nhưng đều có điểm chung là hướng tới bảo vệ sự thật, công lý và lợi ích của Nhân dân.

Trong nhiều vụ việc xã hội, báo chí là nơi phát hiện vấn đề, phản ánh tiếng nói dư luận; còn luật sư là người phân tích, lý giải dưới góc độ pháp luật, góp phần định hướng nhận thức đúng đắn cho xã hội.

Nhiều vụ án oan sai, tiêu cực, tham nhũng được phát hiện, xử lý có sự đóng góp rất lớn của báo chí và đội ngũ luật sư. Có thể nói, báo chí và luật sư là hai “kênh giám sát xã hội” quan trọng góp phần thúc đẩy minh bạch, công khai và thượng tôn pháp luật.

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa báo chí và luật sư cũng cần được đặt trên nền tảng tôn trọng pháp luật, khách quan và trách nhiệm xã hội. Báo chí cần bảo đảm đưa tin đúng sự thật, tránh quy kết khi chưa có phán quyết của cơ quan có thẩm quyền; luật sư khi phát ngôn cũng phải tuân thủ pháp luật, quy tắc đạo đức nghề nghiệp và bảo mật thông tin khách hàng.

Phát huy vai trò của báo chí và luật sư trong thời đại chuyển đổi số

Hiện nay, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực đời sống xã hội, trong đó có hoạt động báo chí và hành nghề luật sư.

Báo chí điện tử, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách tiếp cận thông tin của người dân. Nghề luật sư cũng đang bước vào thời kỳ số hóa với tư vấn trực tuyến, hồ sơ điện tử, phiên tòa trực tuyến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu pháp luật.

Trong bối cảnh đó, cả báo chí và luật sư cần không ngừng đổi mới tư duy, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng số, bản lĩnh nghề nghiệp và đạo đức nghề nghiệp để đáp ứng yêu cầu mới của xã hội.

Đồng thời, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp luật nhằm bảo đảm quyền tự do báo chí, quyền hành nghề luật sư theo đúng quy định của Hiến pháp và pháp luật; tạo điều kiện để báo chí và luật sư phát huy vai trò tích cực trong đời sống xã hội.

Kết luận

Báo chí và luật sư là hai lực lượng quan trọng trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Dù hoạt động ở những lĩnh vực khác nhau nhưng đều có chung mục tiêu là bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và Nhân dân.

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, chúng ta càng thêm trân trọng những đóng góp to lớn của đội ngũ những người làm báo và luật sư đối với sự phát triển của đất nước.

Trong thời gian tới, báo chí và luật sư cần tiếp tục đồng hành cùng Nhân dân, cùng sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước; phát huy tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh nghề nghiệp, giữ vững đạo đức, phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, góp phần xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn minh và thượng tôn pháp luật.

Gần 4000 tác phẩm tham dự cuộc thi “Việt Nam trên hành trình đổi mới” Cuộc thi ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” do Báo Nhân Dân phối hợp với Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức đã nhận được gần 4.000 tác phẩm ảnh đơn và ảnh bộ của hơn 400 tác giả, nhóm tác giả đến từ khắp mọi miền Tổ quốc. Qua lăng kính của các nhiếp ảnh gia, các tác phẩm đã phản ánh sinh động diện mạo một Việt Nam hiện đại, năng động, phát triển bền vững và giàu bản sắc dân tộc.

Bộ Công an kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam và phát động Giải báo chí "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" Chiều 17/6, tại Hà Nội, Bộ Công an đã tổ chức gặp mặt báo chí nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam và phát động Giải báo chí toàn quốc “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống”.

Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: "Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số".