Thành lập Hội Bảo dưỡng, sửa chữa xe cơ giới: Mắt xích thiết yếu cho an toàn giao thông

Tọa đàm với các doanh nghiệp Bảo dưỡng, sửa chữa xe cơ giới Việt Nam do Cục Đăng kiểm Việt Nam tổ chức vào chiều ngày 29/1/2026.

Khoảng trống trong quản lý "vòng đời" phương tiện

Tại tọa đàm do Cục Đăng kiểm Việt Nam tổ chức chiều ngày 29/1, các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp và nhà quản lý đã thẳng thắn chỉ ra những bất cập trong việc kiểm soát an toàn kỹ thuật hiện nay. Dù quy mô sở hữu xe tại Việt Nam vẫn thấp so với thế giới, nhưng tốc độ gia tăng lại rất ấn tượng. Cụ thể, doanh số bán xe năm 2025 đã tăng hơn 10% so với năm trước. Đặc biệt, với hơn 70 triệu mô tô, xe máy đang lưu hành, áp lực về kiểm soát khí thải và bảo dưỡng đúng kỹ thuật đang ngày càng đè nặng lên hệ thống hạ tầng dịch vụ.

Thực tế cho thấy, hệ thống kiểm định hiện nay dù tạo được "ngưỡng an toàn" định kỳ nhưng vẫn chưa thể bao quát hết toàn bộ quá trình vận hành của xe. Rủi ro kỹ thuật không chờ đến ngày kiểm định mới xuất hiện. Những hư hỏng đột ngột ở hệ thống phanh, lái, lốp do bảo dưỡng sai quy trình thường dẫn đến những tai nạn thảm khốc, nhất là với xe khách và xe tải đường dài.

Ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, nhận định rằng lĩnh vực bảo dưỡng, sửa chữa tại Việt Nam hiện vẫn còn một "khoảng trống" lớn. Đó là sự thiếu vắng một tổ chức nghề nghiệp đủ uy tín để chuẩn hóa tay nghề, giám sát đạo đức nghề nghiệp và kết nối thông tin an toàn. Hiện tại, cơ chế liên thông dữ liệu giữa các cơ sở sửa chữa với cơ quan quản lý vẫn còn rất hạn chế.

Kinh nghiệm quốc tế và yêu cầu chuẩn hóa

Nhìn ra thế giới, việc các hiệp hội nghề nghiệp tham gia sâu vào quản lý kỹ thuật là mô hình thành công tại nhiều quốc gia phát triển. Điển hình là Nhật Bản với Hiệp hội Xúc tiến bảo dưỡng ô tô (JASPA). Tại đây, Nhà nước đóng vai trò thiết kế cơ chế, còn hiệp hội trực tiếp thực hiện đào tạo, đánh giá năng lực, chứng nhận kỹ năng và ban hành chuẩn mực nghề nghiệp.

Ông Nguyễn Chiến Thắng, Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam phát biểu tại buổi tọa đàm.

Việc thành lập Hội Bảo dưỡng, sửa chữa xe cơ giới Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo ra một hệ sinh thái vận hành thường xuyên. Ở đó, an toàn kỹ thuật không chỉ dựa vào một thời điểm kiểm định mà được duy trì bởi sự bài bản, có trách nhiệm từ khâu bảo trì. Ông Nguyễn Chiến Thắng, Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, nhấn mạnh Hội sẽ là nơi gắn kết các doanh nghiệp, đồng thời đóng vai trò phản biện, đóng góp ý kiến cho cơ quan quản lý trong việc xây dựng chính sách mới.

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Trung Phong, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ thiết bị Tân Phát, cho rằng đây là việc làm "cấp bách". Hội sẽ giúp thúc đẩy chuẩn hóa nghề nghiệp, hỗ trợ triển khai các chính sách an toàn môi trường và đặc biệt là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành.

Ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam điều hành buổi tọa đàm.

Xóa bỏ "vùng trắng" dữ liệu và rào cản pháp lý

Một trong những vấn đề cốt lõi được đại diện Cục Cảnh sát giao thông đề cập chính là hệ thống dữ liệu. Để quản lý toàn bộ vòng đời phương tiện – từ nhập khẩu, đăng ký đến bảo hiểm, tai nạn – thì dữ liệu bảo dưỡng, sửa chữa là mảnh ghép không thể thiếu. Tuy nhiên, mảng dữ liệu này hiện vẫn đang "trống" cả về hành lang pháp lý lẫn hạ tầng đáp ứng. Việc ra đời của Hội sẽ là mục tiêu quan trọng để lấp đầy lỗ hổng này.

Ông Nguyễn Trung Phong, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ thiết bị Tân Phát đóng góp ý kiến tại buổi tọa đàm.

Dù mang lại nhiều lợi ích, nhưng quá trình thành lập và vận hành Hội cũng cần sự thận trọng. Ông Nguyễn Tô An lưu ý cần nhận diện rõ 4 rủi ro lớn, gồm: Rủi ro pháp lý, Lợi ích cục bộ, Tính hình thức, Dữ liệu và chồng chéo.

Hướng tới hệ sinh thái quản lý kỹ thuật minh bạch

Ủng hộ sáng kiến này, ông Trần Quang Hà, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), khẳng định Hội sẽ trở thành cầu nối kỹ thuật quan trọng giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Điều này giúp đảm bảo thị trường dịch vụ kỹ thuật phát triển lành mạnh, hiện đại và minh bạch.

Việc thành lập Hội Bảo dưỡng, sửa chữa xe cơ giới Việt Nam không đơn thuần là thành lập một hội nhóm nghề nghiệp, mà là bước đi chiến lược nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý an toàn giao thông quốc gia. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Cục Đăng kiểm, các bộ ngành liên quan và cộng đồng doanh nghiệp, đây sẽ là nền tảng để mỗi chiếc xe lăn bánh trên đường luôn trong trạng thái an toàn nhất